AYŞEGÜL KARATAŞ, FATİH TURHAN
Turkish Journal of Pharmaceutical Sciences - 2015;12(1):93-102
Bitkisel kaynaklı etken maddelerin geleneksel tedavide kullanımları giderek modern tedaviye aktarılmaktadır. Fakat bu bitkisel etkin moleküllerin bazıları, uzun yan zincirlere ve yüksek polariteye sahiptir. Bu da deriden veya barsaktan pasif difüzyonla emilime engel teşkil etmektedir. İşte bu noktada, ’fitozom’ olarak adlandırılan yeni kompleksleştirme tekniği absorpsiyonu kolaylaştırmak ve biyoyararlanımı artırmakta önemli bir rol oynamaktadır. Bitkisel kökenli ilaç molekülleri ve doğal soya fosfolipidlerinin kompleksleştirilmesiyle hücre zarına benzeyen yapılar oluşturulmuştur. Günümüze kadar araştırmacılar birçok bitkisel molekülü veya ekstreyi çeşitli yöntemlerle (çöktürme, süperkritik sıvı kullanma vb.) fitozom formülasyonu haline getirmiş ve farmakokinetik/farmakodinamik iyileşmeler elde etmiştir. Hala birçok formül klinik deneme aşamasındadır, bazıları ise pazara sunulmuştur. Bu derlemede, fitozomların özellikleri, avantajları, hazırlama yöntemleri, üretilen dozaj şekilleri ve pazara çıkan fitozom ürünleri anlatılmıştır. Bu çalışmada, fitozomlar hakkında önemli bilgiler aktarılarak araştırmacıların bitkisel ekstreler/moleküller için tasarlanan bu ilaç salım sistemine yönlendirilmesi amaçlanmıştır.
