BİYOİNFORMATİK YAKLAŞIMLAR İLE SARS -COV-2 LİDER SEKANSINI HEDEFLEYEN BİTKİ KÖKENLİ MİKRORNA'LARIN TERAPÖTİK POTANSİYELİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Şebnem KAVAKLI YILDIZ

Ege Journal of Medicine - 2026;65(2):321-328

Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir -Türkiye

 

Amaç: Covid 19; pandemi ve neticesinde yüksek mortaliteye neden olan önemli bir viral hastalıktır. Yüksek mutasyon oranlarına sahip olduğundan hastalık tam olarak kontrol altına alınamamaktadır. Bu çalışmada bitki mikro RNA'larının tohum sekans bölgeleri ile SA RS-CoV-2 genomu lider sekansı arasındaki bağlanma durumları biyoinformatik olarak incelenmiş ve böylece miRNA terapileri için bitki kökenli olası terapötik ajanların belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: NCBI virüs veri tabanından referans SARS -CoV-2 genomu ve lider sekansı belirlenmiştir. miRBase ve TargetScan veri tabanlarında daha önce kayıtlanan olgun bitki miRNA'ların sekansları alınmıştır. Referans lider sekans ve bitki miRNA'ları arasında kümeleme (CLUSTER) analizi gerçekleştirilmiştir. Tohum sekans bağlanma skorları ve hibridizasyon serbest enerjileri (DeltaGhibrit) tespit edilmiştir. Bulgular: Gerçekleştirilen kümeleme analizleri SARS -CoV-2 lider sekansını hedefleyen miRNA'ların üç ana kümede toplandığını göstermiştir. Birinci kümede en yüksek n egatif hibridizasyon değerleri bulunmaktadır. İkinci ve üçüncü kümelerdeki miRNA'lar daha zayıf hibridizasyon enerjileri ve daha heterojen bağlanma özellikleri göstermiştir. Sonuç : Bitki mikro RNA'larının SARS -CoV-2 lider sekansı üzerindeki bağlanma durum ları incelendiğinde; Oryza sativa (pirinç) bitkisi miRNA'sının bağlanma kararlılığı nedeniyle SARS -CoV-2 miRNA terapi çalışmaları için etkili olduğu anlaşılmıştır. Elde edilen bulgular SARS -CoV-2 lider sekansını hedefleyen miRNA'lar arasında belirgin bir f onksiyonel tabakalaşma olduğunu ve yüksek afiniteye sahip sınırlı sayıdaki miRNA'nın potansiyel olarak kritik bir düzenleyici rol üstle nebileceğini ortaya koymaktadır .