MEHMET ALİ BALCI, LÜTFİ AKYOL
Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi - 2021;54(2):281-286
AMAÇ: Romatolojik hastalıkların çoğunun tedavisinde hastalık modifiye edici antiromatizmal ilaç (DMARD) kullanılmaktadır. Literatürde yapılan çalışmalarda DMARD’ların mortalite üzerine etkisi araştırılmış fakat bu çalışmalar genellikle romatoid artritte (RA) ve genellikle tümör nekroz faktör inhibitörlerinin (TNFi) üzerinde yapılmıştır. Biz ise daha kapsamlı olarak RA, ankilozan spondilit (AS), psöriatik artrit (PsA), Behçet hastalığı, sistemik lupus eritematozus (SLE), Takayasu arteriti, sistemik skleroz (SSc), Sjögren sendromu ve diğer romatolojik hastalıklarda abatacept, adalimumab, certolizumab pegol, etanercept, golimumab, infliksimab, rituksimab, secukinumab, tofacitinib ve tocilizumab kullanımının mortalite üzerine etkisini araştırmayı amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamıza bDMARD kullanan 847 hasta alındı. Hastaların yaş, cinsiyet, tanı, tedavi verileri retrospektif olarak taranıp kayıt edildi. Ölüm kayıtları Ulusal Ölüm Bildirim Sistemi’nden nüfus kayıtları Türkiye İstatistik Kurumu’ndan alındı. bDMARD ilişkili mortalite insidans oranları hesaplandı. BULGULAR: Çalışmaya 464 (54,8%) kadın, 383 (45,2%) erkek olmak üzere toplam 847 hasta alındı. Tedavi sürecinde rituksimab, infliksimab, adalimumab, etanercept, golimumab ve tocilizumab kullanan hastalarda (sırasıyla; 5, 4, 3, 3, 1, 2) olmak üzere toplam 18 hastada (%2,1) mortalite gerçekleşti. Tanıya göre bakıldığında RA, AS, PsA, Takayasu arteriti, granülomatozisli polianjitis (Wegener granülomatozis), SSc tanılı hastalarda mortalite gerçekleşti (sırasıyla; 13, 1, 1, 1, 1, 1). Hastaların genel mortalite insidansı 1000 hasta yılında 5,28 vaka olarak tespit edildi. Genel nüfusa oranla bDMARD kullanan hastaların standart ölüm oranı (SMR) 3,147 (CI: 1,924-4,877) olarak saptandı. SONUÇ: Çalışmamız Türkiye’deki bDMARD kullanıp romatolojik hastalığı olan hastalarda yapılan ilk mortalite çalışmasıdır. Çalışmamızda genel olarak bDMARD kullanan hastalarda literatüre benzer bir mortalite insidans oranı tespit ettik; fakat kohortumuzda Türk toplumuna göre yüksek bir SMR saptadık. Bu açıdan daha geniş ölçekli, kontrol gruplu çalışmaların yapılmasına ihtiyaç vardır.
