BİYOLOJİK RİTMİ ETKİLEYEN PSİKOTROP İLAÇLAR

ELİF ORAL, HALİL OZCAN, MUSTAFA GULEC, YAVUZ SELVİ, ADEM AYDİN

Psychiatry and Behavioral Sciences - 2011;1(4):169-177

Assistant Professor, Department of Psychiatry, Faculty of Medicine, Ataturk University, Erzurum-Turkey

 

Birçok canlı organizmada, omurgalı ve memeli canlıda olduğu gibi insanda da biyolojik işlevler çeşitli aralıklarla salınan ritimlerle yürür. Sirkadyen, ultradien ve infradian ya da daha uzun aralıklarla salınan iç ritimlerimiz kendi iç düzenlerini her şartta devam ettiren, bağımsız biyolojik organizasyonlardır. Biyolojik olarak kendiliğinden işleyen, istikrarlı bir yol varsa da, gerek psikiyatrik hastalıklar ve gerekse de psikotrop ilaçlar bu iç ritimleri değiştirebilir. Psikotrop ilaçlar, etki düzeneklerindeki nörotransmmitter ya da nöromediatörler vasıtasıyla doğrudan veya daha uzun vadede hormonal ya da genetik değişikliklere neden olarak da biyolojik ritimler üzerine etkili olabilir. Biyolojik ritim düzensizliklerinin duygudurum bozuklukları açısından hem neden hem de sonuç olarak önemine dikkat çeken birçok çalışma vardır. Duygudurum bozukluklarının takip ve tedavisinde psikofarmakolojik ajanların biyolojik ritimlere olan muhtemel etkisi de değerlendirilmesi önemlidir.