ASLİ GOREK DİLEKTASLİ, BELKİS NİHAN COSKUN, MİNE TÜL YAMAN, NİLÜFER AYLİN ACET ÖZTÜRK, ÖZGE AYDIN GÜÇLÜ, AHMET URSAVAŞ, EZGİ DEMİRDÖĞEN, FUNDA COŞKUN, HÜSEYİN EDİZ DALKILIÇ, TÜLAY BULUT, YAVUZ PEHLİVAN, MEHMET KARADAĞ
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2024;50(3):479-488
Biyolojik tedaviler, özellikle latent tüberküloz enfeksiyonu gibi fırsatçı enfeksiyonlar için önemli bir risk faktörüdür. Bu araştırmada, Bursa Uludağ Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde biyolojik ajan tedavisi alan hastalarda aktif tüberküloz hastalığı gelişme sıklığı ve aktif tüberküloz saptanan olguların klinik özelliklerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Hastanemizde Romatoloji Bilim dalında Ocak 2010 ve Ocak 2023 tarihleri arasında, farklı tanılarla biyolojik ajanlar ile tedavi alan hastalar geriye dönük olarak incelendi. Tüberküloz tanısı alan hastaların semptom ve fizik muayene bulguları, tüberkülin cilt testleri, koruyucu tedavi alma durumları değerlendirildi. Romatoid artrit, juvenil romatoid artrit, ankilozan spondilit, psöriatik artrit, Behçet hastalığı, eozinofilik granülomatöz polianjitis veya Still hastalığı tanısı bulunan ve biyolojik ajan tedavisi alan toplam 2524 hasta dosyası geriye dönük incelendi. Toplam 13 (% 0,51) hastada aktif tüberküloz hastalığı geliştiği gözlendi. İnsidans hızı 515/100.000 olarak hesaplandı. Bunların %69u pulmoner, %31i ekstrapulmoner tutulum olduğu gözlendi. Bu hastalarda, aktif tüberküloz hastalığı gelişme süresi 28 ay olarak saptandı. Hastaların %69u TNF-alfa blokörü, %15i IL-6 inhibitörü, %0,07si JAK inhibitörü ve %0,07si CD20 monoklonal antikor inhibitörü kullanmıştı. Hastanemizde biyolojik ajanlarla tedavi alan hastalarda tüberküloz insidans hızı halen yüksektir. Bu hastaların izlemlerinde tedavi öncesi latent tüberküloz yönünden detaylı değerlendirme ve tedavi süreçlerinde aktif tüberküloz gelişimi yönünden yakın takip ve tarama gereklidir.
