Fatih EREN, Resul AKDUMAN, Mehmet Refik GÖKTUĞ, Muhammed Abdurrahman ÇELİK, Mete YAŞAR, Selim GÜREL
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2026;52(1):1-7
Ustekinumab, ülseratif kolit (ÜK) tedavisinde etkili bir biyolojik ajan olmakla birlikte, özellikle biyolojik tedavi deneyimli hastalarda tedavi persistansı ve bunu etkileyen faktörlere ilişkin gerçek yaşam verileri sınırlıdır. Bu retrospektif kohort çalışmada, Ocak 2021 ile Aralık 2025 tarihleri arasında ustekinumab tedavisi alan ülseratif kolit hastalarında tedavi persistansının değerlendirilmesi ve tedavi bırakmayı etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlandı. Tedavi persistansı, tedavi başlangıcı ile kesilme arasındaki süre olarak tanımlandı ve Kaplan-Meier yöntemi ile analiz edildi. Çalışmaya toplam 42 biyolojik tedavi deneyimli hasta dahil edildi. On iki aylık ve 24 aylık tedavi persistansı sırasıyla %90,5 ve %85,7 olarak saptandı ve takip süresince hastaların %14,3'ünde tedavi kesilmesi gözlendi. Cerrahi öyküsü tedavi bırakma ile anlamlı ilişkili bulundu (p=0,026) ve bu hastalarda tedavi persistansının anlamlı derecede daha düşük olduğu görüldü (log-rank p<0,001). Kadın cinsiyet de daha düşük tedavi persistansı ile ilişkiliydi (log-rank p=0,045). Sigara kullanımı, hastalık yaygınlığı, önceki biyolojik tedavi öyküsü ve ekstraintestinal bulgular gibi diğer klinik değişkenler ile tedavi persistansı arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Sonuç olarak, ustekinumabın biyolojik tedavi deneyimli ülseratif kolit hastalarında gerçek yaşam koşullarında yüksek tedavi persistansı ile ilişkili olduğu görülmüştür. Cerrahi öyküsü ve kadın cinsiyetin daha düşük tedavi persistansı ile ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Bu bulguların daha geniş ve prospektif çalışmalarla doğrulanması gerekmektedir.
