HATİCE ÖZSOY, ESRA ÖZKAN
Nefroloji Hemşireliği Dergisi - 2025;20(2):77-84
Giriş: Nakil sonrası bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlara uyumsuzluk yaygın bir sorundur. Böbrek nakli hastalarında ilaç uyumunun sağlanması hem hastaların yaşam kalitesinin korunması hem de nakledilen organın uzun vadede fonksiyonel kalması açısından kritik bir öneme sahiptir. Amaç: Bu bibliyometrik çalışmanın amacı, böbrek nakli hastalarının ilaç uyumu ile ilgili literatürdeki eğilimleri, bilimsel üretkenliği ve iş birliklerini ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: Araştırmada bibliyometrik analiz ve literatür haritalama metodu kullanıldı. Bu çalışmada, 15.08.2024 tarihinde Elsevier SCOPUS veri tabanında gerçekleştirilen tarama sonucunda toplam 772 yayına ulaşıldı. Hemşirelik ve tıp konu alanı olan 633 yayın incelemeye alındı. Araştırmada verilerin yüzde, frekans dağılımlarını vermek ve tablo görseli sunmak için MS Excel programı ve görsel ağ analizinde ise VOSviewer kullanıldı. Bulgular: Böbrek nakli hastalarının ilaç uyumu ile ilgili en çok yayının 2021 yılında (n=60, %9,47) yapıldığı, konuya ilişkin en çok yayın yapan derginin Transplantation, en çok atıf alan derginin American Journal of Managed Careen olduğu belirlendi. Yazarların en sık kullandığı anahtar kelimelerin kidney transplantation, medication adherence ve renal transplantation olduğu saptandı. Konu ile ilgili en çok yayın yapan ülkenin Amerika Birleşik Devletleri olduğu bulundu. Sonuç: Böbrek nakli hastalarının ilaç uyumu ile ilgili çalışmaların son yıllarda giderek arttığı görüldü. Bu artışın böbrek nakli hastalarında ilaç uyumunun sağlanması, organ sağlığının uzun vadede korunmasında ve hasta yaşam kalitesinin iyileştirilmesinde önemli bir yer tuttuğu düşünülmektedir. Bu alandaki bilgi boşluklarını kapatmak, multidisipliner yaklaşımların ve teknolojik yeniliklerin entegrasyonu ile mümkündür. Bu sebeple bireysel farklılıkların etkisi, eğitim ve danışmanlık programları veya bu uyum sürecinde teknolojik desteğin etkisine yönelik gelecekte bu araştırmaların da yapılması önerilmektedir.
