Furkan Arabacı, Hale Ahsen Yardibi Demir, Çetin Kılınç
Journal of Immunology and Clinical Microbiology - 2025;10(4):80-84
Amaç: Steril vücut sıvılarında saptanan enfeksiyonlar, özellikle yoğun bakımda izlenen veya immünsüprese hastalarda yüksek morbidite ve mortalite ile ilişkilidir. Beyin omurilik sıvısı (BOS), plevra, periton ve eklem sıvılarında gelişen enfeksiyonlar sistemik yayılım gösterebilir ve ciddi klinik tablolara yol açabilir. Bu çalışmada, üçüncü basamak bir sağlık merkezine beş yıllık dönemde gönderilen steril vücut sıvısı örneklerinde mikrobiyal üreme oranlarının; örnek türüne, demografik özelliklere, klinik birimlere, mikroorganizma dağılımına ve antimikrobiyal direnç profillerine göre değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif kesitsel çalışmada, 2020-2025 yılları arasında laboratuvarımıza gönderilen BOS, plevra, periton ve eklem sıvısı örnekleri incelenmiştir. Toplam 1.956 örnek değerlendirilmiş olup 168'i (%8,6) pozitif üreme göstermiştir. Mikroorganizma tanımlama ve antimikrobiyal duyarlılık testleri VITEK-2 otomatik sistemi (bioMérieux, Fransa) ile gerçekleştirilmiştir. Veriler örnek türü, klinik birim, cinsiyet ve izole edilen mikroorganizmalar temelinde sınıflandırılmış; direnç oranları ulusal ve uluslararası verilerle karşılaştırılmıştır. Bulgular: Değerlendirilen örneklerin %41,9'u plevra, %28,1'i eklem sıvısı, %21,3'ü BOS ve %8,5'i periton sıvılarından oluşmuştur. Genel pozitiflik oranı %8,6 bulunmuştur. En sık izole edilen Gram-pozitif etkenler Staphylococcus aureus (%24,4), koagülaz negatif stafilokoklar (%10,7), Streptococcus agalactiae (%4,2) ve Enterococcus faecium (%2,3) olmuştur. Gram-negatif izolatlar arasında Acinetobacter baumannii (%13,7), Klebsiella pneumoniae (%12,5), Escherichia coli (%8,3) ve Pseudomonas aeruginosa (%7,8) ön planda yer almıştır. Örneklerin en büyük kısmının yoğun bakımlardan gönderildiği (%43) belirlenmiştir. Karbapenem direnci A. baumannii için %95'in üzerinde, K. pneumoniae için %75'in üzerinde, P . aeruginosa için ise %65'in üzerinde saptanmış; E. coli izolatlarında karbapenem direncine rastlanmamıştır. Sonuç: Steril vücut sıvılarından izole edilen patojenler ve antimikrobiyal direnç profilleri, özellikle yoğun bakım hastalarında ampirik tedavi yaklaşımlarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini göstermektedir. Çalışmada saptanan yüksek karbapenem direnç oranları, Avrupa verilerinin üzerinde olup bölgesel antibiyotik yönetimi ve enfeksiyon kontrol uygulamalarının güçlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Bu veriler, bölgesel direnç haritalarının oluşturulmasına katkı sağlayarak ampirik tedavi protokollerinin güncellenmesine yol gösterici olabilir.
