AYHAN CÖMERT, GÖKMEN KAHİLOĞULLARI, ELA CÖMERT, TUNA KARAHAN, ALİ FIRAT ESMER, HASAN ÇAĞLAR UĞUR, İBRAHİM TEKDEMİR, ALAİTTİN ELHAN
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası - 2009;62(4):149-152
Amaç: Travma sonrası koku disfonksiyonu olan hastaların en sık hasar gören yerleri bulbus olfactorius ve gyrus frontalis inferior‘a uzanan tractus olfactorius‘lardır. Bu hastalarda bulbus ve tractus olfactorius‘ların hacim ve boyutları daha küçüktür. Ayrıca frontal kitle rezeksiyonları esnasında olfaktor yapılara zarar verme riski yüksektir. Bu çalışma bulbus olfactorius, tractus olfactorius, sulcus olfactorius ve trigonum olfactorium‘un direk normal boyutları hakkında morfometrik ölçümler elde etmeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Kırk insan beyninin 80 adet lobus frontalis‘in bazal yüzeyi incelendi ve değerlendirmeye alındı. Dijital kumpas aracılığı ile bulbus olfactorius‘un uzunluk ve genişliği, tractus olfactorius‘un genişlik ve kalınlığı, bulbus olfactorius‘un ön sınırı ile trigonum olfactorium‘un arka sınırı arasındaki mesafe, sulcus olfactorius‘un derinliği ve tractus olfactorius‘un uzunluğu ölçüldü. Bulgular: Bulbus olfactorius‘un ön sınırı ile trigonum olfactorium‘un arka sınırı arasındaki mesafe ve tractus olfactorius‘un uzunluğunun ortalamaları, sırasıyla 42,5±8,45 mm ve 25,53±7,11 mm olarak bulundu. Bulbus olfactorius‘un uzunluk ve genişliği, tractus olfactorius‘un genişlik ve kalınlığının ortalamaları da sırasıyla 13,22±3,14 mm, 4,87±1,83 mm, 1,97±1,86 mm ve 2,87±2,64 mm olarak ölçüldü. Sulcus olfactorius‘un derinliği de, ortalama 9,91±2,87 mm olarak bulundu. Sonuç: Bulbus olfactorius, tractus olfactorius, sulcus olfactorius ve trigonum olfactorium‘un normal anatomik özellikleri ve morfometrik ilişkisi hakkındaki direk elde edilen bilgi frontotemporal lezyon tedavisinde ve pterional yaklaşımlar esnasında önemlidir. Ayrıca bulbus olfactorius ile tractus olfactorius‘un normal anatomik özellikleri ve boyutları bu yapıların normal olup olmadıklarına karar verirken de yardımcıdır.
