Şevval Mutlu, Özlem Tavukçuoğlu, Duygu Mısırlı
Bütünleyici ve Anadolu Tıbbı Dergisi - 2025;6(3):170-174
Bu çalışma, besleyici ve tıbbi özellikleriyle bilinen Prunus spinosa L. (çakal eriği) bitkisinin yağ asidi bileşimini araştırmaktadır. P. spinosa meyvesi çeşitli formlarda yaygın olarak tüketilirken, meyve ağırlığının %60'ından fazlasını oluşturan çekirdekleri, yağ asitleri bakımından zengin olma potansiyeline rağmen yeterince araştırılmamıştır. Bu çalışmanın amacı, taze ve kurutulmuş meyve ve çeki rdek örneklerinin yağ asidi profillerini karşılaştırarak besinsel ve endüstriyel potansiyellerini değerlendirmek tir. Numuneler 2024 yazında Bulgaristan'dan toplanmıştır. Taze ve liyofilize edilmiş çakal eriği meyve ve çekirdekleri hekzan bazlı Soxhlet ekstraksiyonuna tabi tutulmuştur. Elde edilen ekstreler yağ asidi metil esterlerine dönüştürülmüş ve alev iyonizasyo n detektörlü gaz kromatografisi (GC -FID) ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, tüm örneklerde doymamış yağ asitlerinin baskın olduğu görülmüş; en yüksek oran kuru çekirdekte (%93,40), ardından taze çekirdekte (%91,86) tespit edilmiştir. Doymuş yağ asitl eri meyve örneklerinde, özellikle taze meyvede (%28,25) daha yüksek bulunmuştur. Çoklu doymamış yağ asidi açısından en zengin örnek kuru meyve (%66,74), tekli doymamış yağ asidi açısından en zengin örnek ise oleik asit içeriğiyle kuru çekirdek (%63,62) olm uştur. Bu bulgular, özellikle kurutulmuş formdaki P. spinosa çekirdeklerinin sağlığa faydalı doymamış yağ asitleri açısından değerli bir kaynak olduğunu ortaya koymaktadır. Elde edilen sonuçlar, çakal eriği çekirdek yağının fonksiyonel gıdalarda, nutrasöti klerde ve kozmetik ya da farmasötik uygulamalarda kullanım potansiyelini desteklemekte ve meyve işleme yan ürünlerinin değerlendirilmesi için etkili bir yol sunmaktadır.
