Mustafa Özgür KAYA
Uluslararası Hakemli Akademik Spor Sağlık ve Tıp Bilimleri Dergisi - 2026;16(60):1-19
Amaç: Bu çalışmanın amacı, birinci basamakta görev yapan aile hekimlerinin egzersiz reçeteleme konusundaki bilgi düzeylerini, uygulamalarını, öz güvenlerini ve bu sürecin uzmanlık durumu, muayene süresi ve eğitim geçmişi gibi çeşitli değişkenlere göre değişimini değerlendirmektir. Yöntem: Kesitsel tipte planlanan araştırmanın evrenini, Bursa ilinde görev yapan yaklaşık 350 aile hekimi oluşturmuştur. Gönüllülük esasına dayalı olarak yüz yüze görüşülen ve anketi eksiksiz dolduran 197 hekim (%56,3 yanıt oranı) örnekleme dahil edilmiştir. Veriler; hekimlerin demografik özellikleri, DSÖ rehber bilgisi, egzersiz fayda ve kontrendikasyon bilgi skorları ile egzersiz reçetelemeye yönelik öz güven düzeylerini ölçen yapılandırılmış bir anketle toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis ve Ki-Kare testleri kullanılmıştır. Verilerin normal dağılıma uymaması nedeniyle sürekli değişkenler medyan (çeyrekler arası aralık [IQR]) olarak sunulmuştur. Bulgular: Katılımcıların yalnızca %7,6'sının egzersiz reçeteleme eğitimi aldığı belirlenmiştir. Eğitim alan hekimlerin bilgi düzeyleri eğitim almayanlarla benzerlik gösterirken, egzersiz reçeteleme konusundaki öz güven düzeyleri anlamlı derecede daha yüksek saptanmıştır (p=0,035). Muayene süresi 10 dakika ve üzerinde olan hekimlerde, tüm hastaları egzersiz açısından değerlendirme oranının, muayene süresi daha kısa olan hekimlere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görülmüştür (p<0,001). Sonuç: Birinci basamak hekimlerinde egzersiz reçeteleme uygulamalarının ve bu konudaki eğitimin yetersiz olduğu görülmektedir. Bulgular, uzun muayene süresinin ve hekimin öz güven düzeyinin egzersiz değerlendirme uygulamaları üzerinde farklılıklar oluşturduğunu göstermektedir. Tıp eğitimi ve uzmanlık programlarına pratik egzersiz reçeteleme modüllerinin eklenmesi koruyucu sağlık hizmetlerini güçlendirebilir.
