Aynur KAYA, Funda BÜYÜKYILMAZ
Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi - 2026;13(1):168-177
Amaç: Araştırma, büyük cerrahi girişim (bypass, total kalça protezi, beyin tümörü, sistektomi, akciğer rezeksiyonu-lobektomi, whipple) geçiren hastaların ameliyat sonrası birinci gündeki hemşirelik bakım gereksinimlerini belirlemek ve bu gereksinimlerin kişisel ve klinik özelliklerle olan ilişkisini inceleyerek, bakımın yönetimine veri sağlamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Tanımlayıcı olarak planlanan araştırmanın evrenini, bir vakıf üniversite hastanesinde Kasım 2022- Ocak 2023 tarihleri arasında büyük cerrahi girişim geçiren hastalara ameliyat sonrası birinci gününde bakım veren hemşireler oluşturmuştur (N=124). Örneklem ise belirlenen evren içinden 111 hemşire ve 111 hasta olarak belirlenmiştir. Araştırma verileri; "Hemşire Bilgi Formu", "Hasta Bilgi Formu", "Perroca Hasta Sınıflandırma Ölçeği" kullanılarak, araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Anketlerin doldurulması 10-15 dakika arasında tamamlanmıştır. Elde edilen veriler SPSS programı kullanılarak uygun istatistiksel yöntemler ile incelenmiştir. Araştırmanın yürütüldüğü kurumdan etik kurul ve kurum izinleri alınmıştır. Bulgular: Tanılamayı gerçekleştiren hemşirelerin; yaş ortalamasının 25,51 (2,21) yıl, %83,8'inin kadın, %94,6'sının lisans mezuniyet derecesine sahip olduğu ve %78,4'ünün yatak başı hemşire olduğu, ortalama 33,72 (20,90) aylık mesleki deneyime sahip oldukları görülmüştür. Büyük çoğunluğu genel cerrahi (%29,7) ve göğüs cerrahisi (%23,4) kliniklerinde ameliyat olan hastaların, %68,5'inin ameliyat sonrası yoğun bakımda tedavi ve bakım gördüğü saptanmıştır. Perroca Hasta Sınıflandırma Ölçeği sonuçlarına göre, büyük cerrahi girişim geçiren hastaların ameliyat sonrası birinci günde "orta düzey üstü-Tip II (20,50)(4,86)" bakım gereksiniminin olduğu saptanmıştır. Hastaların bazı bireysel ve hastalık özelliklerinin (eğitim düzeyi, BKI, sigara/alkol kullanımı, kronik hastalık varlığı, ameliyat sonrası yoğun bakım gereksinimi) bakım gereksinimi düzeylerini etkilediği görülmüştür. Sonuç: Ameliyat sonrası dönemde olan hastaların bakım gereksinimi düzeylerinin belirlenmesinde eksiksiz veri toplanması ve sistematik değerlendirme için, hasta sınıflandırma ölçeklerinden yararlanılması önerilmektedir.
