Sümeyye AKYÜZ, Emrullah AKYÜZ
Ağrı Tıp Fakültesi Dergisi - 2026;4(1):1-8
Amaç: Antibiyotik direncindeki artış oranları, alternatif çözüm arayışını yoğunlaştırmaktadır. Çalışmamızın amacı; ticari olarak temin edilebilen aynısefa (Calendula officinalis L.) uçucu yağının yedi farklı standart bakteri suşu ile üç maya mantarı üzerindeki antimikrobiyal etkisini belirlemektir. Gereçler ve Yöntemler: Gram pozitif bakterilerden; Staphylococcus aureus (ATCC 25923), Enterococcus faecalis (ATCC 29212), Streptococcus pneumoniae (ATCC 45615); Gram negatif bakterilerden Escherichia coli (ATCC 25922), Klebsiella pneumoniae (ATCC 13883), Pseudomonas aeruginosa (ATCC 27853) ve kolistin dirençli E. coli (ATCC 19846) ile maya mantarlarından Candida albicans (ATCC 90028), Candida parapsilosis (ATCC 22019) ve Candida auris (klinik izolat) test edilmiştir. Antimikrobiyal aktivite disk difüzyon yöntemi ve resazurin mikrotitre testi (REMA) ile test edilmiştir. Bulgular: Disk difüzyon yöntemiyle en geniş inhibisyon zonu bakterilerde S. pneumoniae (15.33 +/- 0.57 mm) suşunda, mayalarda C. parapsilosis (17.67 +/- 0.57 mm) suşunda ölçülmüştür. Aynısefa yağının Gram pozitif bakteriler ve mayalar üzerindeki antimikrobiyal etkisinin, Gram negatif suşlara kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görülmüştür (sırasıyla p < 0.01, p < 0.001). En düşük MİK değerleri ise bakterilerde S.aureus ve E. faecalis 'te; mayalarda C. albicans ve C. parapsilosis 'te tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışmamız, aynısefa yağının özellikle Gram pozitif bakteriler ve C. auris'i de içeren Candida türleri üzerindeki antimikrobiyal etkileriyle, bitkisel temelli yeni antimikrobiyal yaklaşımlar açısından umut vadeden bir aday olduğunu ve topikal jinekolojik kullanım potansiyelinin ileri in vivo çalışmalarda değerlendirilebileceğini göstermektedir.
