Derya Doğanay, Esra Mertoğlu, Bahar Gürdal, Gizem Gülsoy-Toplan
Bütünleyici ve Anadolu Tıbbı Dergisi - 2025;6(3):186-195
Bitkiler dünyanın farklı bölgelerinde, geniş işlevsel özellikleri nedeniyle uzun zamandır değer görmektedir. Özellikle aromatik bitkiler, kozmetik ürünlerde koku verici olarak, gıdalarda lezzet artırıcı ve koruyucu doğal bileşiklerin elde edilmesi amacıyla yetiştirilmektedir. Bu kategoride yer alan Asteraceae familyasına ait türler, çeşitli uygulamalı disiplinlerde artan önemleri nedeniyle son yıllarda giderek daha fazla ilgi görmektedir. Bu çalışmanın amacı, Centaurea iberica L. bitkisinin farklı çözücü ekstrelerinin (n-heksan, etil asetat ve metanol) ve infüzyonunun beş bakteri (Staphylococcus aureus ATCC 29213, Enterococcus faecalis ATCC 29212, Staphylococcus epidermidis ATCC 12228, Acinetobacter baumannii ATCC 19606, Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853) ve iki maya (Candida albicans ATCC 10231 ve Candida parapsilosis ATCC 22019) suşuna karşı mikrodilüsyon yöntemi kullanılarak antibakteriyel ve antifungal potansiyelinin değerlendirilmesidir. Tüm test mikroorganizmaları için minimum inhibitör konsantrasyon (MİK) değerleri 78,125 -5000 µg/mL aralığında değişmiştir. Elde edilen bulgulara göre, incelenen tüm ekstreler antibakteriyel aktiviteye kıyasla daha güçlü antifungal aktivite göstermiştir. Tüm ekstreler arasında etil asetat ekstresi, 78,125 -156,25 µg/mL aralığındaki MİK değerleriyle en güçlü antifungal aktiviteyi sergilerken, genel olarak en zayıf aktivite infüzyon ekstresinde görülmüştür. Sonuç olarak, bu biyolojik aktivitelerden sorumlu ikincil metabolitleri tanımlayabilmek için daha ileri fitokimyasal araştırmalara ihtiyaç duyulmakta olup, bu bileşikler yeni antifungal ajanların geliştirilmesine katkı sağlayabilir.
