Arda Şakir YILMAZ, Isılay TORUSDAĞ, Mehmet Mustafa CANKURT, Muzaffer TEPELER, Nilüfer KULIEVA, Serife Nur KÖRCE
Osmangazi Tıp Dergisi - 2026;48(Sup1):38-48
Cerrahi alan enfeksiyonları (CAE), modern cerrahi uygulamalardaki gelişmelere rağmen morbidite ve mortaliteyi artıran, hastanede kalış süresini uzatan ve sağlık maliyetlerini yükselten yaygın sağlık hizmetleriyle ilişkili enfeksiyonlar arasında yer almaktadır. Günümüzde CAE'nin önlenmesi, standart antiseptik önlemlerin ötesinde, hasta riski ve cerrahi özelliklere göre şekillenen çok bileşenli ve kişiselleştirilmiş stratejilere yönelmektedir. Bu çalışmada, CAE'nin önlenmesine yönelik güncel yaklaşımlar preoperatif, intraoperatif ve postoperatif dönemler açısından değerlendirilmiştir. Literatür taraması PubMed/MEDLINE, Scopus, Web of Science ve Google Scholar veri tabanlarında gerçekleştirilmiş; özellikle 2020-2026 yılları arasında yayımlanan çalışmalar incelenmiştir. Nazal dekolonizasyon, klorheksidin bazlı antiseptik hazırlık, triklosan kaplı sütürler, çift halka yapılı yara koruyucular, kapalı insizyon negatif basınçlı yara tedavisi (ciNPWT), perioperatif normotermi ve oksijenizasyon stratejileri ile dijital yara izlemi ve yapay zekâ destekli sürveyans sistemleri değerlendirilmiştir. Güncel veriler, özellikle yüksek riskli hasta gruplarında triklosan kaplı sütürler ve ciNPWT gibi yöntemlerin CAE oranlarını azaltabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte, bazı yeni teknolojiler için kanıt düzeyi sınırlıdır ve sonuçlar cerrahi branşlara göre değişkenlik gösterebilmektedir. Ayrıca, antimikrobiyal direnç ve antimikrobiyal yönetim uygulamaları, enfeksiyon kontrolünün temel bileşenleri arasında yer almaktadır. Sonuç olarak, CAE oranlarının azaltılmasında kanıta dayalı standartların uygulanması, multidisipliner yaklaşımın benimsenmesi ve risk temelli kişiselleştirilmiş stratejilerin kullanılması büyük önem taşımaktadır.
