Mustafa İNAN, Abdullah TAŞ, Hüseyin GÜDÜCÜOĞLU, Zerrin YULUĞKURAL, Necdet SÜT
Klimik Dergisi - 2026;39(2):91-98
Amaç: Bu çalışmada, cerrahi el aletlerinin renk kodu uygulaması yerine lazerle kazınmış kare kod sistemiyle işaretlenmesinin merkezi sterilizasyon süreçlerindeki hata oranları, mikrobiyal kontaminasyon ve cerrahi alan infeksiyonu (CAİ) sıklığı üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Yöntemler: Bu prospektif çalışma, Trakya Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi'nde Kasım 2024-Mayıs 2025 döneminde gerçekleştirildi. Çalışmada yaklaşık 10 000 cerrahi alet içeren 225 cerrahi set değerlendirildi. Renk kodu ve kare kod uygulama dönemlerinde ameliyathane ve merkezi sterilizasyon ünitesi çalışanlarına uygulanan anket, CAİ sürveyans verileri, cerrahi aletlerden alınan mikrobiyolojik örnekler ile ameliyathane ve sterilizasyon takip formları kullanılarak veriler toplandı. İstatistiksel analizlerde Shapiro-Wilk testi, eşleştirilmiş t testi, Wilcoxon işaretli sıralar testi ve McNemar chi² testi kullanıldı. Bulgular: Kare kod uygulaması sonrasında CAİ sıklığında azalma gözlenmesine rağmen fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0.05). Cerrahi setlerde mikrobiyal üreme oranı kare kod uygulaması öncesinde %19.1 iken uygulama sonrasında %3.1' e geriledi (p<0.001). En sık saptanan mikroorganizmalar koagülaz-negatif stafilokoklardı. Sterilizasyon ünitesinde hata oranı %6' dan %3' e, ameliyathanede ise %2.6' dan %1.4' e düştü (p<0.001). Katılımcıların %93'ü kare kod sistemine güvendiğini bildirdi. Bununla birlikte kare kod uygulaması sonrasında cerrahi setlerin ameliyathaneye teslim süresinde gecikme gözlendi. Sonuç: Cerrahi el aletlerinin kare kod sistemiyle işaretlenmesi, sterilizasyon süreçlerindeki hata oranlarını ve cerrahi aletlerde mikrobiyal kontaminasyon sıklığını azaltmakta, aletlerin izlenebilirliğini kolaylaştırmaktadır. Her ne kadar CAİ sıklığında gözlenen azalma istatistiksel olarak anlamlı olmasa da kare kod uygulamasının infeksiyon kontrolü ve süreç yönetimi açısından önemli katkılar sağlayabileceği düşünülmektedir. Bununla birlikte ameliyathane teslim süreçlerinde gözlenen gecikme, sistemin uygulanması sırasında süreç planlamasının önemini göstermektedir.
