Özlem Soyer Er, Arzu Aslan Baslı
Etkili Hemşirelik Dergisi - 2026;19(1):74-87
Giriş: Kesici delici alet yaralanmaları hemşirelik öğrencileri için önemli bir risktir. Hemşirelik öğrencilerinin bu konu ile ilgili aldıkları eğitim, kesici delici alet yaralanmalarına yönelik bilgi ve uygulamalarını etkiler. Amaç: Bu çalışmanın amacı hibrit ve yüz yüze olmak üzere farklı eğitim modellerinde Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Dersi alan öğrencilerin kesici delici alet yaralanmaları maruziyetinde eğitim modelinin etkisini incelemektir. Yöntem: Tanımlayıcı tipte olan bu çalışmanın verileri Haziran-Ağustos 2023 tarihleri arasında, araştırmacılar tarafından oluşturulan "Öğrenci Tanıtım Formu" ve "Hemşirelik Öğrencilerinde Delici ve Kesici Alet Yaralanmaları Tahmin Ölçeği (HÖD-KAYTÖ)" kullanılarak toplandı. Çalışmanın örneklemini, Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Dersini yüz yüze ve hibrit eğitim olarak alan 216 hemşirelik öğrencisi oluşturdu. Verilerin analizinde ortalama, standart sapma, sayı ve yüzde, student's t, Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testi uygulandı. Bulgular: Tüm öğrenciler arasında kesici delici alet yaralanmasına maruz kalma oranı %5.1 olarak saptandı. Öğrencilerin daha önce kesici delici alet yaralanmasına maruziyet durumları (X 27.65, p=.006), yaralanma sebepleri (X 29.54, p=.023) ve tipleri (X 210.23, p=.037) arasında anlamlı fark vardı. Öğrencilerin HÖD-KAYTÖ puan ortalamaları yüz yüze eğitim alan grupta 2.58+/-.37 puan, hibrit eğitim alan grupta 2.53+/-.34 puan olarak bulundu ve gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (Z=-1.059; p=.290). Sonuç: Kesici delici alet yaralanmalarını önlemede Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Dersinin yüz yüze ya da hibrit eğitim modelinde verilmesi arasında fark saptanmadı. Ancak daha önce kesici delici alet yaralanma öyküsü olma ve konuya ilişkin eğitim alma durumu öğrencilerin kesici delici alet yaralanmasına maruz kalma durumunda etkileyen faktörler olarak görüldü. Hemşirelik öğrencilerine kesici delici alet yaralanmalarına karşı düzenli eğitimler verilerek bilgi ve farkındalıkları artırılmalıdır.
