Mehmet Özgür ÖZATEŞ, Kadir ÇETİNKAYA, Yaşar ÜNSAL, Murat KAPLAN, Tuğrul ŞENSOY, Erva ESER
Batı Karadeniz Tıp Dergisi - 2026;10(2):300-310
Amaç: Sistemik kanser sağkalımının iyileşmesi nedeniyle beyin metastazları (BM), giderek artan bir onkolojik zorluk teşkil etmektedir. Cerrahi rezeksiyon, semptom kontrolü ve tanı için şarttır; ancak sağkalım sonuçları heterojen kalmaktadır. Bu çalışmanın amacı, beyin metastazı nedeniyle rezeksiyon geçiren bir hasta kohortunda genel sağkalım (OS) sonuçlarını etkileyen klinik ve cerrahi belirleyicileri değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Ocak 2018 ile Aralık 2024 tarihleri arasında intrakraniyal metastazlar nedeniyle cerrahi olarak tedavi edilen toplam 158 yetişkin vaka, retrospektif bir kurumsal inceleme yoluyla sistematik olarak analiz edildi. Demografik, klinik, radyolojik ve cerrahi değişkenler analiz edildi. Birincil sonlanım noktası genel sağkalımdı (OS). Sağkalım tahmini için Kaplan-Meier yöntemi kullanılırken, çeşitli kovaryatların prognoz üzerindeki etkisi Cox orantılı tehlike modellemesi ile incelendi. Erken sağkalım farklılıklarını değerlendirmek için Tarone-Ware testi kullanıldı. Bulgular: Analizimiz, ortalama hayatta kalma süresinin 6,0 ay olduğunu ortaya koydu. İlk tek değişkenli tarama, hayatta kalmanın hasta yaşı, cinsiyeti, adjuvan tedaviler ve ameliyat öncesi ve sonrası farklı aşamalarda ölçülen KPS gibi faktörlerle önemli ölçüde ilişkili olduğunu gösterdi. Çok değişkenli analizde postoperatif KPS (HR: 0,974, %95 GA: 0,962-0,986, p<0,001), kadın cinsiyeti (HR: 0,421, %95 GA: 0,263-0,675, p<0,001) ve kemoterapi (HR: 0,531, %95 GA: 0,307-0,917, p=0,023) OS ile bağımsız olarak ilişkili kaldı. Ek duyarlılık analizinde perioperatif KPS değişimi de sağkalımla anlamlı ilişki gösterdi. Sonuç: Ameliyat sonrası fonksiyonel durum (KPS >=70), kadın cinsiyeti ve adjuvan kemoterapi, beyin metastazı nedeniyle ameliyat geçiren hastalarda sağkalımın iyileşmesinin bağımsız belirleyicileridir. Bu bulgular, nörolojik fonksiyonun korunmasının ve etkili sistemik tedavinin, tek başına ameliyat öncesi durumdan daha kritik sonuç belirleyicileri olduğunu vurgulamaktadır. Bu nedenle cerrahi karar verme sürecinde, fonksiyonel koruma ve sistemik hastalık kontrolüne odaklanan çok disiplinli bir yaklaşım benimsenmelidir.
