Nermin OCAKTAN, H. Banu KATRAN, Melisa KATIKÇI, Nurgül ARPAG
Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;17(2):0-0
Amaç: Bu çalışma, cerrahi yoğun bakım hemşirelerinde ergonomik risk faktörleri, postür davranışları, yaşam tarzı alışkanlıkları ve işle ilişkili kas-iskelet sistemi bozukluklarının (WMSD) varlığı arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipte yürütülen bu çalışma Türkiye' de çalışan 227 cerrahi yoğun bakım hemşiresi ile gerçekleştirilmiştir. Veriler çevrim içi olarak uygulanan Hemşire Değerlendirme Formu aracılığıyla toplanmış ve tanımlayıcı istatistikler, ki-kare testleri ve ikili lojistik regresyon analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Hemşirelerin büyük çoğunluğu yetersiz uyku süresi (%64,4) ve düzensiz uyku düzeni bildirmiştir. WMSD prevalansı yaş ve mesleki deneyim ile anlamlı şekilde artmıştır; <=30 yaş grubunda %18,1 iken >=41 yaş grubunda %54,5 olarak bulunmuştur (p<0,001). WMSD bulunan hemşirelerde doğru vücut mekaniği kullanımı daha düşük (%25,5' e karşı %46,5; p=0,004) ve fiziksel aktivite düzeyi daha düşük bulunmuştur (p=0,018). WMSD prevalansı ikinci düzey yoğun bakım ünitelerinde çalışan hemşirelerde üçüncü düzey yoğun bakım ünitelerinde çalışanlara göre daha yüksek bulunmuştur (%44,8' e karşı %21,2; p=0,008). Lojistik regresyon analizinde yaş ve doğru vücut mekaniği kullanımı WMSD gelişimi ile ilişkili anlamlı belirleyiciler olarak saptanmıştır. Sonuç: Cerrahi yoğun bakım hemşireleri önemli düzeyde ergonomik risklere maruz kalmakta olup bu durum WMSD gelişimine katkıda bulunabilmektedir. Sürekli ergonomi eğitimi, uyku sağlığını destekleyen vardiya planlaması, doğru postürü destekleyen çalışma ortamları ve düzenli fiziksel aktivitenin teşvik edilmesi hemşirelerin kas-iskelet sağlığını ve mesleki iyilik halini geliştirebilir. Bu bulgular cerrahi yoğun bakım ortamlarında hemşire sağlığını ve hasta güvenliğini artırmaya yönelik bütüncül ergonomik stratejilerin geliştirilmesi gerektiğini göstermektedir.
