MESUT ORTATATLI, UFUK DİZER, CAN MURAT BEKER, VOLKAN ÖZGÜVEN
Kocatepe Tıp Dergisi - 2006;7(1):23-30
Amaç: Sistemik inflamatuvar yanıt sendromuna (SİYS); sepsis, yanık, otoimmün hastalıklar ve malign tümörler gibi hastalık tabloları neden olur. İnflamatuvar hastalıkların ayırıcı tanısında, birçok laboratuvar parametreler mevcuttur. Spesifik laboratuvar testleri inflamasyonun tip ve aktivitesini tam olarak belirleyebilir. Bununla birlikte, kritik hastaların ve şiddetli infeksiyonların tedavisinin takibinde günlük rutin kullanımda çok az parametre mevcuttur. Kalsitonin öncüsü olan prokalsitonin (PCT) şiddetli bakteriyel infeksiyonların tanısında yeni, spesifik bir belirteçtir. Diğer inflamatuvar hastalıklarda PCT ya hiç yükselmez ya da çok az yükselir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza SİYS'i bulunan yaş ortalaması 40.54+21.44 olan, 38'i erkek, 12'si kadın 50 hasta alındı. Hastalar; sepsis (n=17), pnömoni (n=8), peritonit (n=10), menenjit (n=2), sıtma (n=3), viral infeksiyon ve infeksiyon dışı nedenlerle (n=10) hastaneye yatırılmıştır. Hastaların serum örnekleri beş gün boyunca günlük olarak toplandı ve immünoluminometrik yöntemle PCT (Lumitest PCT,Brahms Diagnostica) ölçüldü. PCT'nin normal sınırı <0.5 ng/ml olarak kabul edildi. Bulgular: Sonuçlarımıza göre bakteriyel infeksiyon nedenli SİYS hastalarında (26.08+9.98 ng/ml) PCT seviyesi diğer SİYS olgularına (0.08+0.02 ng/ml) ve kontrol grubuna (0.04+0.01 ng/ml) göre anlamlı derecede yüksekti (herbiri için p<0.001). Ortalama PCT seviyeleri sepsiste 46.88+22.66 ng/ml, bakteriyel menenjitte 20.57+7.30 ng/ml, lober pnömonide 15.52+2.77 ng/ml, sıtmada 9.99+7.61 ng/ml bakteriyel peritonitte 5.08+1.20 ng/ml bulundu. Bakteri izole edilen hastalardan, Gram negatif bakteri izole edilen grubunda PCT seviyesi daha yüksek bulundu. Günlük ölçümlerde PCT seviyesi gün geçtikce yükselen hastaların %91.7'si kaybedilirken, PCT seviyesi azalan hastaların %96.2'si hayatta kaldı. Sonuç: SİYS olgularında serum PCT ölçümü infeksiyon ve infeksiyon dışı inflamasyonun ayırıcı tanısında kullanılabilir. PCT septik inflamasyonlu hastaların takibinde, tedavinin doğruluğu ve prognozun tahmininde kullanılabilir bir parametredir.
