Gülin ACAR, Salih Eren MERAL
ADO Klinik Bilimler Dergisi - 2026;15(1):9-16
Amaç: Bu çalışmada, Çiğneme Kasları Bozukluğu (Masticatory Muscle Disorder, MMD) ve Disk Deplasmanı / İç Düzen Bozukluğu (Disc Displacement, DD) olan hastalarda çene fonksiyon kısıtlılıkları ve ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesi, Çene Fonksiyonel Kısıtlılık Ölçeği-20 (Jaw Functional Limitation Scale-20, JFLS-20) ve Ağız Sağlığı Etki Profili-14 (Oral Health Impact Profile-14, OHIP-14) kullanılarak karşılaştırılmıştır. Ayrıca bu ölçeklerin her bir hasta grubundaki güvenirliği incelenmiştir .Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 35'i MMD, 35'i DD olmak üzere toplam 70 hasta dahil edilmiştir. Tanılar, Temporomandibular Bozukluklar için Araştırma Tanı Kriterleri ve klinik muayene bulgularına göre konulmuştur. Fonksiyonel kısıtlılıkları ve ağız sağlığına bağlı yaşam kalitesini değerlendirmek için JFLS-20 ve OHIP-14 ölçekleri uygulanmıştır. İstatistiksel analizler bağımsız örneklem t-testi ve Pearson korelasyon analizi ile gerçekleştirilmiştir.Bulgular: DD grubunda JFLS-20 skorları anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0.001) ve bu durum daha fazla fonksiyonel kısıtlılığa işaret etmektedir. Benzer şekilde, OHIP-14 skorları da DD hastalarında anlamlı derecede yüksek saptanmıştır (p=0.003). JFLS-20, DD grubunda (alpha=0.915), OHIP-14 ise MMD grubunda daha yüksek iç güvenirlik göstermiştir (alpha=0.862). Her iki grupta da JFLS-20 ve OHIP-14 skorları arasında anlamlı bir korelasyon saptanmamıştır. Sonuçlar: DD hastaları, MMD hastalarına kıyasla daha şiddetli fonksiyonel kısıtlılıklar ve daha belirgin yaşam kalitesi kayıpları yaşamaktadır. JFLS-20 ve OHIP-14'ün farklı güvenirlik düzeyleri, yapısal disfonksiyonların öncelikle fonksiyonel parametreleri etkilediğini, miyofasiyal ağrının ise daha çok psikososyal sıkıntı ile ilişkili olduğunu düşündürmektedir. JFLS-20, DD hastalarında fonksiyonel bozuklukların değerlendirilmesi için daha uygun görünürken, OHIP-14 MMD'nin daha geniş kapsamlı etkilerini yakalamada daha duyarlı olabilir ve bireyselleştirilmiş tedavi yaklaşımlarının önemini vurgulamaktadır.
