Ceyda UĞUREL, Erkan ERMİŞ, Hilmiye Şule MERGEN, Hamdi ÖĞÜT, Mehmet CANSEV
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2026;52(1):1-10
Bu çalışmada, Komagataeibacter rhaeticus suşu kullanılarak üretilen bakteriyel selüloz (BS) membranlarına farklı konsantrasyonlarda çinko oksit (ZnO) nanoparçacıkları eklenerek nanokompozit sentezlenmesi ve bu materyallerin ZnO salınım kinetiği ile L929 fibroblast hücreleri üzerindeki sitotoksisite ve proliferasyon etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. BS membranları Hestrin-Schramm besiyerinde statik kültür koşullarında üretildikten sonra, daldırma yöntemi kullanılarak %1 ile %3 arasında değişen ZnO konsantrasyonlarında BS-ZnO nanokompozitleri hazırlanmıştır. ZnO salınımı 7 gün boyunca PBS ortamında UV-VIS spektrofotometre ile izlenmiş; veriler Higuchi ve Korsmeyer-Peppas modelleri ile analiz edilmiştir. Biyouyumluluk testleri için L929 fibroblast hücrelerinde MTT (24, 48, 72. saat) ve hücre göçü için Scratch assay testleri uygulanmıştır. Salınım testleri, ZnO konsantrasyonu arttıkça difüzyon hızının azaldığını ve %1 ZnO içeren örneklerin Korsmeyer-Peppas modeline (n=0,7; Non-Fickian difüzyon) en iyi uyumu gösterdiğini ortaya koymuştur. MTT sonuçlarına göre, %0,1 ve %0,5 ZnO içeren kompozitlerin toksisite göstermediği ve 48-72. saatlerde proliferasyonu anlamlı düzeyde artırdığı saptanmıştır (p<0,05). Scratch assay analizleri, özellikle %0,1 ve %0,5 ZnO gruplarının 3. ve 4. günlerde kontrol grubuna kıyasla daha hızlı yara kapanması sağladığını doğrulamıştır. Çalışma sonuçları, düşük konsantrasyonlarda ZnO ile modifiye edilen BS membranlarının biyouyumlu olduğunu ve hücre çoğalmasını desteklediğini göstermektedir. Bu nanokompozitlerin gelişmiş yara örtüsü uygulamaları için potansiyel bir aday olduğu öngörülmektedir.
