Nesrin Bayrak Karataş, Bora Büken
Adli Tıp Bülteni - 2026;31(1):28-37
Cinsel istismar iddialarına konu olan durumlarda çoğu zaman eldeki tek delil mağdurun ifadesi olmaktadır. Bu durum, cinsel istismar davalarında mağdur ifadelerinin güvenilirliğinin değerlendirilmesini oldukça önemli kılmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, Kriter Bazlı İfade Analizi (KBİA) etkililiğini incelemek, bu yöntemin avantajlarını ve sınırlılıklarını belirlemek ve adli süreçlerde nasıl daha verimli bir şekilde kullanılabileceğine ilişkin öneriler geliştirmektir. Çalışmamızda, 01.01.2021 - 31.12.2023 tarihleri arasında ÇİM'e ve ÇİM vasıtasıyla Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalına cinsel istismar iddiası ile yönlendirilen çocuk olgular retrospektif olarak incelenmiştir. Toplamda 84 olgu değerlendirmeye alınmış olup, bu olgulardan 5 yaş altında olan, bilişsel sınırlılığı nedeniyle iletişim kurulamayan veya verileri eksik olanlar çalışma dışı bırakılmıştır. Toplam 77 olgu retrospektif olarak çalışma kapsamına alınmıştır. Çalışmaya dahil edilen olguların ifadeleri, KBİA Kodlama Kılavuzu kullanılarak değerlendirilmiştir. Olgulara ilişkin ulaşılan sosyodemografik veriler detaylı bir şekilde analiz edilmiştir. Çalışmamızda cinsel istismar mağduru çocukların ifadelerinin KBİA ile değerlendirilmesinde; KBİA'nın cinsiyet farkı gözetmeksizin güvenle uygulanabileceği, ifade sırasında psikiyatrik semptomları bulunan çocuklarda ve cinsel istismar olayından sonra psikiyatriye başvuran çocuklarda toplam KBİA puanlarının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır. KBİA, çocukların ifadelerindeki tutarlılığı ve güvenilirliği sistematik olarak analiz etmeyi hedefler. Fizik muayene ve laboratuvar tetkiklerinde somut bulguya ulaşılamadığı durumlarda, çocuğun öyküsü genellikle tek delil olarak kabul edilir. KBİA, doğru alınan olay öyküsü ve adli psikiyatrik değerlendirme ile bir arada kullanıldığında, hem çocuğun ifadesinin güvenilirliğini artırmakta hem de adli süreçlerin daha sağlıklı bir şekilde yürütülmesine katkı sağlamaktadır.
