Emre Nuri İğde, Emirhan Demiray, Başak Kurtboğan, Ali Rıza Tümer, Şükran Gülün Evinç, Aysun Balseven Odabaşı, Dilşad Foto Özdemir
Adli Tıp Bülteni - 2026;31(1):98-104
Ceza sorumluluğunun değerlendirilmesinde 12-15 yaş arası olgular özel öneme sahiptir. Bu yaş grubunda yer alan suça sürüklenen çocukların adalet sistemi içerisinde haklarında karar verilebilmesi için ceza sorumluluğuna ilişkin çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanları, çocuk psikologları ve adli tıp uzmanları tarafından değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, mağdur ve failin 12-15 yaş arasında olduğu ve cinsel istismar iddiası bulunan iki olgu üzerinden ceza sorumluluğunun belirlenmesinde bilişsel kapasitenin, gelişimsel durumun ve psikososyal faktörlerin bütüncül değerlendirilmesinin öneminin vurgulanması amaçlanmıştır. İlk olguda aile yapısına ilişkin koşullar ve özel öğrenme güçlüğü nedeniyle kişinin yaşına uygun davranışların sonucunu öngörme ve sorun çözme becerilerini geliştirememiş olduğu belirlendi. İkinci olguda ise ilk muayenesinde bilişsel kapasitesi normal olarak değerlendirilmesine karşın, tarafımızca yapılan muayene sonucunda kişide dikkat eksikliğinin olduğu saptandı. Her iki olgu hakkında da işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamadığı ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin gelişmediği kanaatine varıldı. Bu bulgular çocuklarda ceza sorumluluğunun bütüncül değerlendirilmesinin ve cinsel istismarla akranlar arasında gerçekleşen, tehdit ve zorlama içermeyen cinsel eylem arasındaki ayrımın yapılmasının önemini göstermektedir.
