İbrahim ZEYREK, Ahmet ÖZASLAN, Uğur TEKEOĞLU, Yücel FİDAN
Gazi Medical Journal - 2026;37(3):399-406
Amaç: Bu çalışma, cinsel istismar öyküsü olan ve olmayan ergenler arasındaki depresyon, anksiyete, stres ve travma sonrası stres farklılıklarını inceleyerek cinsel istismarın ergenler üzerindeki psikolojik etkisini araştırmayı amaçlamıştır. Bir diğer amaç, psikolojik sağlamlığın rolünü hem gruplar arasında ayırt edici bir faktör olarak hem de istismara uğramış grup içinde ruh sağlığı sonuçlarının bir yordayıcısı olarak değerlendirmektir. Yöntemler: Çalışmaya 12-18 yaş arası 114 ergen dahil edilmiş, bu grup 56'sı cinsel istismar öyküsü olan bir vaka grubu ve 58'i böyle bir öyküsü olmayan bir kontrol grubu olarak ikiye ayrılmıştır. Katılımcılar Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği-21, Çocuklar için Gözden Geçirilmiş Travma Sonrası Stres Ölçeği ve Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği-12'yi doldurmuştur. Veriler, grupları karşılaştırmak için çok değişkenli kovaryans analizi ve yaş ve cinsiyet kontrol edilerek psikolojik sağlamlığın yordayıcı rolünü değerlendirmek için hiyerarşik çoklu regresyon kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Vaka grubu, kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek depresyon [F(1, 109) = 13,04, p < 0,001], anksiyete [F(1, 109) = 10,31, p = 0,002], stres [F(1, 109) = 6,40, p = 0,013)] ve travma sonrası stres [F(1, 109) = 18,62, p < 0,001] düzeyleri ve daha düşük psikolojik sağlamlık [F(1, 109) = 14,32, p < 0,001] düzeyleri bildirmiştir. Vaka grubu içinde, psikolojik sağlamlık depresyon (beta = -0,35, p = 0,011), stres (beta = -0,30, p = 0,026) ve travma sonrası stres (beta = -0,44, p = 0,001) için anlamlı bir negatif yordayıcı iken, anksiyete (beta = -0,06, p = 0,67) için anlamlı bir yordayıcı olmamıştır. Sonuç: Cinsel istismar yaşamış ergenler, belirgin psikopatolojik semptomlar ve daha düşük psikolojik sağlamlık sergilemektedir. Psikolojik sağlamlık, depresyon, stres ve travma sonrası stresin şiddetini azaltan önemli bir koruyucu faktör olarak görünmektedir. Bu bulgular, bu hassas popülasyonda psikolojik sağlamlığı artırmayı amaçlayan müdahalelerin önemini vurgulamaktadır.
