Numan TAŞPINAR, Metin ÇALIŞKAN, Melek GÖKMEN KARAKAYA
Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi - 2025;82(4):651-658
Özet Amaç: Kanser, günümüzde hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde en önemli sağlık sorunlarından biridir. Mevcut kanser ilaçlarının çoğu, hastaların yaşam kalitesini olumsuz etkileyen ciddi yan etkilere ve toksisitelere neden olabilir. Bu nedenle, daha güvenli ve daha seçici kanser önleyici ajanların geliştirilmesi, çağdaş onkoloji araştırmalarının temel hedeflerinden biri olmaya devam etmektedir. Son yıllarda, çeşitli farmakolojik ajanların farklı kanser hücre hatları üzerindeki sitotoksik ve antiproliferatif etkileri kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Bu çalışma, Climbazole (CBZ) türevi olan Climbazole-alkolün, farklı insan kaynaklı kanser hücre hatları (HT-29, MKN28, A549, MDA-MB-231) ve normal kontrol hücre hattı (HEK293) üzerindeki potansiyel kanser önleyici etkilerini in vitro koşullarda araştırmayı amaçlamaktadır. Yöntem: CBZ, literatürde bildirilen yöntemlere göre indirgeme reaksiyonu ile Climbazole-alkol formuna dönüştürülmüş, bileşiğin yapısı ¹H-NMR analiziyle doğrulanmıştır. Hücre kültürü çalışmaları, ATCC kaynaklı insan kanser hücre hatları (HT-29, MKN28, A549, MDA- MB-231) ve normal kontrol hücre hattı (HEK293) üzerinde yürütülmüştür. Hücreler 37 dereceC'de, %5 CO2 atmosferinde uygun kültür ortamlarında çoğaltılmış ve 72 saat boyunca farklı Climbazole-alkol konsantrasyonlarına maruz bırakılmıştır. Sitotoksisite, MTT hücre canlılık testi ile değerlendirilmiş ve IC50 değerleri GraphPad Prism yazılımı kullanılarak hesaplanmıştır. Bulgular: Climbazole-alkol, test edilen tüm hücre hatlarında düşük düzeyde hücre canlılığı azalmasına neden olmuş, ancak belirgin bir sitotoksik etki göstermemiştir. IC50 değerleri sırasıyla HT-29 için 179,2 µM, MKN28 için 168,1 µM, A549 için 164,1 µM, MDA- MB-231 için 158,6 µM ve HEK293 için 169,8 µM olarak hesaplanmıştır. Kanser hücre hatları ile kontrol hattı arasında anlamlı bir fark gözlenmemiştir (p>0.05). Sonuç: Climbazole-alkol bileşiği, incelenen konsantrasyon aralıklarında seçici antikanser aktivite göstermemiştir. Bulgular, bu bileşiğin kanser hücrelerine özgü toksisite oluşturmadığını ve dolayısıyla antikanser ajan potansiyelinin sınırlı olduğunu ortaya koymaktadır. Gelecekte yapılacak çalışmalar, bileşiğin farklı türevlerinin veya kombinasyonlarının antikanser etkinlik açısından değerlendirilmesi yönünde olmalıdır. Anahtar Kelimeler: KANSER HÜCRE HATLARI, KLİMBAZOL-ALKOL, SİTOTOKSİSİTE, HEK293, MTT
