NEVRA KARAMÜFTÜOĞLU, SEÇİL ÖZKAN
Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Dergisi - 2025;5(2):97-103
Ağız ve diş sağlığı okuryazarlığı (ADSOY), bireylerin ağız ve diş sağlığı ile ilgili bilgi edinme, anlama ve uygulama becerilerini kapsayan, sağlık okuryazarlığının yeni bir alanıdır. Ebeveynlerin ağız-diş sağlığına dair bilgi düzeyleri; çocukların diş fırçalama alışkanlıkları, diş hekimi ziyaret sıklığı ve genel ağız sağlığı durumlarını doğrudan etkilemektedir. Bu derleme, çocuk diş hekimliği bağlamında ebeveynlerin ağız-diş sağlığı okuryazarlığının çocukların ağız ve diş sağlığı üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Literatürde, ebeveyn ADSOY seviyesinin çocuklarda diş çürüğü sıklığını azaltmada ve ağız ve diş sağlığıyla ilişkili yaşam kalitesini artırmada kritik rol oynadığı vurgulanmaktadır. ADSOY; bilgi edinme kapasitesi, sağlıklı davranışların desteklenmesi, sağlık hizmetlerine erişim ve tedaviye uyum gibi çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Sosyoekonomik durum, eğitim düzeyi, kültürel farklılıklar ve dil engelleri ADSOY üzerinde etkili faktörlerdir. Bu nedenle, ebeveynlerin ADSOY düzeylerini artırmaya yönelik eğitim programları, farkındalık kampanyaları ve çocuk sağlığı hizmetleriyle entegre çalışmalar, toplumda genel ağız ve diş sağlığı düzeyinin yükseltilmesine katkı sağlayabilir. Derleme, çocuk ağız ve diş sağlığını iyileştirme çabalarında ebeveyn ADSOY’nı merkeze alan bütüncül bir yaklaşımın önemine dikkat çekmektedir.
