Betül AKSOY, Yeliz Çağan APPAK, Gonca ÖZYURT, Gülşen ÖZER, Maşallah BARAN
Dicle Tıp Dergisi - 2026;53(1):191-201
Amaç: Bu çalışmada, çocukları pediatrik gastroenteroloji polikliniğine sevk edilen annelerin durumluk ve sürekli kaygı düzeylerini değerlendirmek, ilişkili sosyodemografik ve klinik faktörleri belirlemek ve bu bulguları sağlıklı çocukların anneleriyle karşılaştırmak amaçlandı. Yöntemler: Bu prospektif, karşılaştırmalı, gözlemsel çalışmaya, çocukları ilk kez pediatrik gastroenteroloji kliniğine başvuran 98 anne ve çocukları sağlıklı olan ve kontrol grubu olarak görev yapan 101 anne katıldı. Demografik özellikler, klinik özellikler, semptom süresi ve tanılar hakkında veriler toplandı. Annelerin kaygı düzeyleri Spielberger Durum-Sürekli Kaygı Envanteri (STAI) kullanılarak değerlendirildi. Tanı grupları organik gastrointestinal bozukluklar, fonksiyonel gastrointestinal bozukluklar ve malnütrisyon olarak sınıflandırıldı. Bulgular: Hasta ve kontrol grupları, anne ve çocuk yaşı açısından benzerdi. Ancak hasta grubundaki annelerin çalışma durumu ve eğitim düzeyi anlamlı olarak daha düşüktü (p < 0.001). Hasta grubunda sürekli kaygı (STAI-T) puanları anlamlı derecede daha yüksekti (49.2 +/- 6.8'e karşı 46.3 +/- 5.4; p = 0.001). Durumluk kaygı (STAI-S) puanları hasta grubunda daha yüksek olmakla birlikte anlamlı değildi (p = 0.114). Tanısal alt gruplar arasında kaygı düzeyleri yönünden anlamlı fark bulunmadı. STAI-S puanları ile çocuk yaşı arasında negatif korelasyon vardı (rho = -0.349, p < 0.01). Annenin çalışıyor olması daha düşük durumluk kaygı ile ilişkiliydi (B = -4.33, p = 0.037); eğitim düzeyinin ise kaygı üzerinde etkisi yoktu. Semptom süresi ile anne kaygısı arasında ilişki saptanmadı. Ayrıca tanı kategorisi ile durumluk veya sürekli kaygı arasında anlamlı ilişki bulunmadı. Sonuç: Çocuk gastroenteroloji polikliniğine başvuran çocukların annelerinde kronik kaygı düzeyleri belirgin olarak daha yüksektir. Daha küçük çocuk yaşı ve annenin çalışmıyor olması, artmış durumluk kaygı ile ilişkilidir. Bu sonuçlar, çocuk gastroenterolojisi birimlerinde düzenli psikolojik tarama ve destek hizmetlerinin önemini vurgulamaktadır.
