Türk Medline
ADR Yönetimi
ADR Yönetimi

ÇOCUK ODA TASARIM İLKELERİ VE UYGULAMALI ÖRNEĞİ

HAKAN ÇAKIR

Uluslararası Aile Çocuk Ve Eğitim Dergisi - 2013;1(1):30-42

İstanbul Kültür Üniversitesi İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü

 

Çocuk çevresindeki nesneleri ve olayları oyun oynayarak öğrenir. Bu nedenle çocuğun bulunduğu oda ve oda tasarımında kullanılacak donatılar oldukça önemlidir. Oda tasarımında kullanılan donatılar çocuğun başta zekâ, fiziksel, yetenek ve oyun gelişim kabiliyeti üzerinde etkilidir. Çocuk bu tasarlanan mekânda oynamayı ve öğrenme eylemlerini bir arada gerçekleştirebilmeli ve bu yönde kendini geliştirmelidir. Çocuk için tasarlanmış özel bir mekân olmalı ve çocuğun bu alanın kendisine ait olduğunu hissetmesine katkı sağlamalıdır. Sağlanacak katkı çocuğun gelişim sürecini olumlu yönde etkilemeli ve farklı olduğu olgusunu hissettirmelidir. Çocuk odalarında yapılan tasarımlara bakıldığında renk, kullanım kolaylığı, ergonomi, çeşitlilik ve en önemlisi farklı donatıların kullanıldığı ilk göze çarpan faktörler arasındadır. Bu çalışmada da özellikle kız ve erkek çocuklarına ilişkin bir tasarım gerçekleştirilmiş ve uygulamalı olarak çalışma hayata geçirilmiştir. Yapılan uygulamanın kullanıldığı aile tipi anne, baba ve iki çocuktan oluşan çekirdekaile modelidir. Bu ailedeki çocuklar 5 yaşında kız ve 7 yaşında erkek çocuktur. Çocukların her biri için tasarım ayrı ayrı yapılmıştır. Yapılan tasarım konusunda başta anne ve babadan çocukların kişilik ve davranışları hakkında bilgi edinilmiş, ayrıca tasarımla ilgili olarak çocukların gelişimi konusunda ilgili pedagogları tarafından da çocukların genel davranış ile tutumları konusunda bilgiler elde edilmiştir. Elde edilen bilgiler doğrultusunda çocukların kendilerine de kullanmak istedikleri ürünler, mobilya ve malzemeler konusunda bazı sorular yöneltilmiş, hangi renklerden hoşlandıkları, ne tür donatılar onların daha çok ilgisini çeker şeklinde sorular yöneltilerek bazı mobilya ürünlerinin bulunduğu ortamlarda değerlendirmeleri dikkatle izlenmiştir. Araştırma içerisinde özellikle her iki çocuğun da birden fazla mobilya mağazasındaki ürünler üzerindeki hoşnutluk ve hoşnutsuzlukları konusundaki davranışları dikkatle izlenerek konuyla ilgili olarak uzman bir psikolog ile bu davranışlar kayıt altına alınmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda tasarım gerçekleştirilmiş ve hayata geçirilmiştir. Yapılan uygulama ve tasarlanan odanın özellikle renkli olması, hareketlilik ile ergonomik özelliklerin çocuklar üzerinde olumluluk meydana getirdiği gözlenmiştir. Özellikle farklı ve canlı renklerin çocukların özgürlük anlayışını ön plana çıkarmakta ve yetenek algılarının gelişmesine katkı sağlayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Bu gözlemler uzman psikolog ve pedegogtarafından izlenen 60 günlük süreç sonunda elde edilmiştir. Elde edilen bulgular her iki çocuğun odasına yerleştirilen kamera ile izlenmiş ve daha sonra değerlendirmeye gidilerek sonuçlandırılmıştır.