Figen Çelebi ÇELİK, Nilgün HARPUTLUOĞLU, Tanju ÇELİK, Muhammed ÇELİKKIRAN, Özgen SOYÖZ, Canan Şule KARKINER, Özlem SANCAKLI, Demet CAN
Dicle Tıp Dergisi - 2026;53(3):627-635
Amaç: Pediatrik palyatif bakım alan çocuklar; tıbbi açıdan hassas bir popülasyonu oluşturmaktadır. Bu hassas profile rağmen, pediatrik palyatif bakımda ilaç alerjisine ilişkin veriler sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, üçüncü basamak pediatrik palyatif bakım merkezine yatırılan çocuklarda klinik olarak tanımlanmış ilaç alerjisinin sıklığını, klinik özelliklerini ve ilişkili risk faktörlerini belirlemektir. Yöntemler: Bu retrospektif gözlemsel çalışmaya, üçüncü basamak pediatrik palyatif bakım merkezine yatırılan tüm çocuklar dahil edildi. İlaç alerjisi, önceden tanımlanmış tanısal kriterlere göre klinik olarak tanımlandı ve seçilmiş hastalarda in vivo ve/veya in vitro alerjik değerlendirme yapıldı. İlaç alerjisi olan ve olmayan hastalar arasında demografik ve klinik özellikler, hastaneye yatışla ilişkili değişkenler ve ilaç yükü karşılaştırıldı. Bulgular: Toplam 281 çocuk çalışmaya dahil edildi. Klinik olarak tanımlanmış ilaç alerjisi 26 hastada (%9,2) saptandı. En sık suçlanan ilaç grubu antimikrobiyallerdi (%57,7); bunu antiepileptik ilaçlar (%11,5) ve nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlar (%7,7) izledi. Reaksiyonların çoğu erken tipteydi (21/26), 5'i ise geç tipteydi. Bir hastada ranitidin ile ilişkili anafilaksi, bir hastada ise oksibutinin ile ilişkili DRESS gelişti. Çok değişkenli analizde ileri yaş (OR 1,168; %95 GA 1,036- 1,316; p=0,011), daha uzun hastanede kalış süresi (OR 1,032; %95 GA 1,014 -1,050; p<0,001) ve daha fazla sayıda ilaç kullanımı (OR 1,656; %95 GA 1,254 -2,189; p<0,001) ilaç alerjisi ile bağımsız olarak ilişkili bulundu. Sonuç: Pediatrik palyatif bakım hastalarında klinik olarak tanımlanmış ilaç alerjisi nadir değildir. Antimikrobiyaller en sık suçlanan ilaç grubu iken, antiepileptik ilaçlar da bu popülasyondaki yüksek nörolojik hastalık yükünü yansıtır biçimde dikkate değer bir katkı sağlamıştır. Daha fazla ilaç maruziyeti ve uzun süreli hastanede kalış, ilaç alerjisiyle en güçlü ilişkili faktörler olmuştur.
