İbrahim Ethem ARSLANHAN, Berker OKAY, Zeynep Üze OKAY, Kamil ŞAHİN, Murat ELEVLİ
Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi - 2026;35(4):280-291
Amaç: Hematolojik ve mikronütrient göstergelerdeki bozukluklar çocukluk çağında sık görülmektedir ve pandemiyle değişen yaşam tarzı bunların dağılımını etkilemiş olabilir. Bu çalışma, çocuk polikliniğine başvuran hastalarda hematokrit ve temel mikronütrient göstergelerinin yaş, cinsiyet ve döneme göre dağılımını değerlendirmeyi amaçladı. Yöntem: Genel çocuk polikliniklerine 01.06.2018-31.05.2021 arasında başvuran 1 ay-18 yaş hastaların laboratuvar verileri geriye dönük kesitsel olarak incelendi (n=56.405). Hematokrit, serum demir, total demir bağlama kapasitesi, ferritin, 25-hidroksivitamin D, vitamin B12, folat ve çinko önceden tanımlı eşiklere göre kategorize edildi. Kategorik karşılaştırmalarda Pearson ki-kare testi kullanıldı. Bulgular: D vitamini eksikliği <1 yaş, 1-10 yaş ve 11-18 yaş gruplarında sırasıyla %17,4, %58,0 ve %78,2 idi (p<0,001); kızlarda erkeklerden daha sıktı (%68,2'ye karşı %56,1; p<0,001). Hematokrit düşüklüğü aynı yaş gruplarında %61,7, %48,9 ve %6,9; serum demir düşüklüğü %28,6, %13,2 ve %11,3 olarak saptandı (her ikisi için p<0,001). Pandemi döneminde D vitamini eksikliği %59,0'dan %67,9'a yükselirken hematokrit düşüklüğü %38,5'ten %28,4'e, serum demir düşüklüğü %17,3'ten %7,6'ya, ferritin düşüklüğü %11,3'ten %8,7'ye, vitamin B12 düşüklüğü %31,5'ten %24,8'e ve çinko düşüklüğü %24,4'ten %15,0'a geriledi (tümü p<0,001). Sonuç: Hematokrit ve serum demir düşüklüğü özellikle <1 yaş grubunda, D vitamini eksikliği ise 11-18 yaş grubunda daha belirgindi. Bulgular retrospektif ve tek merkezli tasarım dikkate alınarak yorumlanmalıdır.
