HURŞİT FERAHKAYA, AYŞEGÜL TUĞBA HIRA SELEN
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2025;51(1):67-73
Şizofreni geniş bir klinik yelpazesi olan bireyin işlevselliğini belirgin olarak bozan psikiyatrik bir bozukluktur. 18 yaşın altında daha nadir görülmekte ve klinik belirtiler, tanı, tedavi ve takip süreçleri erişkin dönem şizofrenisinden bazı yönleri ile ayrılmaktadır. Bu çalışma, erken başlangıçlı şizofreni (EOS) ve çocukluk başlangıçlı şizofreni (COS) tanısı almış hastaların sosyodemografik ve klinik özelliklerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Retrospektif olarak tasarlanan bu çalışmada DSM-5 kriterlerine göre şizofreni tanısı almış 83 çocuk ve ergen hasta incelenmiştir. Hastaların sosyodemografik özellikleri, ilk semptom yaşı, tanı alma süresi, komorbiditeleri ve tedavi süreçleri analiz edilmiştir. Hastaların ortalama şizofreni tanısı alma yaşı 14,42 ± 2,46 yıl olarak belirlenmiştir. İlk psikiyatrik semptomun ortaya çıkışı ile şizofreni tanısı alma arasında geçen süre ortalama 11,1 ± 1,56 ay olarak saptanmıştır. İlk psikiyatrik tedaviye başlama yaşı ortalama 13,26 ± 3,10 yıl ve en sık kullanılan ilaç grubu olan antipsikotik ilaçlara başlama yaşı ortalama 13,93 ± 2,82 yıl olarak saptanmıştır. Komorbid psikiyatrik bozukluklar yaygındı ve en sık DEHB ve entelektüel yetiyitimi gözlendi. Ayrıca, hastaların %19’unun annesinde ve %20’sinin babasında psikiyatrik bozukluk öyküsü saptanmıştır. Çalışmamız, EOS ve COS tanısı alan hastaların sosyodemografik ve klinik özelliklerini belirleyerek, tanı sürecinde yaşanan gecikmelere ve komorbid bozuklukların yaygınlığına dikkat çekmektedir. Erken tanı ve müdahale süreçlerinin güçlendirilmesi, bireyselleştirilmiş tedavi yaklaşımlarının benimsenmesi ve multidisipliner yaklaşımlar ile hastaların uzun vadeli işlevselliğinin artırılması gerektiği vurgulanmaktadır.
