GÖZDE TEKBAŞ, NİLÜFER KOÇTÜRK
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - 2023;15(3):418-429
Bu araştırmanın amacı Bilişsel Davranışçı Terapi yaklaşımıyla çocuklara ve ergenlere yönelik hazırlanan ve 2001-2021 yılları arasında uygulanan psiko-eğitim ve terapi programlarını ebeveyn katılımı yönünden değerlendirmektir. Betimsel modelde gerçekleştirilen bu araştırma bir gözden geçirme çalışmasıdır. Araştırmada ele alınan makalelere Web of Science, ERIC, PubMed, Google Scholar, ScienceDirect akademik veri tabanları aracılığıyla ulaşılmış ve araştırmacılar tarafından belirlenen içerleme ve dışarlama kriterlerine uygun olduğu belirlenen, 10’u kontrol gruplu yarı deneysel, 7’si randomize kontrollü araştırma deseninde olmak üzere 17 makale incelenmiştir. Çalışmaların 15 tanesi çocuk ve ergen oturumlarını içerirken, 2 çalışma sadece çocuk oturumlarını içermektedir. Bulgulara göre çalışmaların tamamında ebeveyn katılımını kullandığı, terapi oturum sayılarının 8-30 arasında olduğu, oturum sürelerinin çocuk/ergen ve ebeveynler dahil toplam 20 dakika ile 1.5 saat arasında değiştiği belirlenmiştir. Tedaviye dahil edilen çocuk ve ergenlerin kaygı bozukluğu, depresyon, obsesif kompulsif bozukluk, öfke kontrol bozukluğu, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, yeme bozukluğu gibi çeşitli psikolojik bozukluklar yaşadığı belirtilmiştir. Bu bulgular, çocuk ve ergenlere yönelik farklı psikolojik bozukluklara ilişkin Bilişsel Davranışçı Terapi uygulamalarının ebeveyn katılımından yararlandığını ve çalışmaların %82’sinde ebeveyn katılımının terapinin faydasını arttırdığını ortaya koymaktadır. Ebeveyn katılımının türlerinin ve ebeveyn patolojilerinin varlığının çalışmalarda detaylandırılmamış olması, ebeveyn katılımı çalışmalarının eksikliklerini oluşturmaktadır.
