Serdest TEĞIN, Erol BASUGUY, Serkan ARSLAN, Bahattin AYDOĞDU, Mehmet Hanifi OKUR, Murat Kemal ÇIĞDEM
Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi - 2026;32(3):351-358
AMAÇ: Dalak travmalı hastaların yönetim ve tedavi süreçlerini sunmayı, nonoperatif tedavi yönetimini tartışmayı ve deneyimlerimizi paylaşmayı amaçlıyoruz. GEREÇ VE YÖNTEM: Ocak 2010 ile Aralık 2019 tarihleri arasında dalak travması nedeniyle hastaneye yatırılan 244 hasta çalışmaya dahil edildi ve retrospektif olarak analiz edildi. BULGULAR: Acil servise başvuran ve çocuk cerrahisi ile konsülte edilen travma hastalarının %22'sinde dalak yaralanması mevcuttu. Dalak yaralanmasının en sık nedeni düşme (%60) idi. Hastaların %43'ü okul çağındaydı. Hastaların %90'ında evre 1-2-3 dalak yaralanması vardı. Başvuru anında ortalama yaş 7.90, ortalama hematokrit 32, ortalama hemoglobin 10,90 idi. Hastaların %29'una transfüzyon yapıldı. Hastaların %45.9'unda ek yaralanma vardı ve en sık yaralanan organ akciğerdi. Ortalama hastanede kalış süresi 6,03 gündü. 5 hastada mortalite, 5 hastada ise morbidite görüldü. Kan basıncı ve idrar çıkışı ile mortalite arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki vardı. (p<0.05) Trombosit/lenfosit oranı, kan transfüzyonu, hemoglobin ve GCS ile mortalite arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulundu. (p<0.001) GCS, hastanede kalış süresi, nötrofil sayısı ve ek yaralanma arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu. (p<0.001) Laktat ve kan transfüzyonu ile GKS arasında yüksek düzeyde negatif korelasyon olduğu görüldü. (sırasıyla r=-0,610 ve r=-0,645) Laktat ile ek yaralanma için yapılan ROC analizinde laktat cut off değeri 1,9'da duyarlılık %58, özgüllük %83 olarak belirlendi. SONUÇ: Dalak yaralanmalı hastalara ameliyatsız tedaviyi hem mortaliteyi, hem morbiditeyi hem de maliyeti azalttığı için öneriyoruz. Hastaların tedavi yönetimi bilimsel olarak standardize edilmelidir.
