Ata BAYTAROĞLU, Şerife Nur ÇİFTCİ, Mesut SAKA, Hatice DALDAL
İzmir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi - 2026;30(1):13-20
Giriş: Çocuklarda refraktif kusurlar, ambliyopi ve şaşılık gibi gelişimsel sorunları önlemek için doğru gözlük düzeltmesi gerekir. Ancak, birçok pediatrik gözlük çerçevesi, çocukların benzersiz yüz özelliklerine uymayan, yetişkin tasarımlarının sadece küçültülmüş versiyonlarıdır. Bu durum genellikle gözlüğün aşağı kaymasına neden olur ve gözün görme ekseni ile lensin optik merkezi arasında hizalama bozukluğuna yol açarak istenmeyen prizmatik etkiler yaratabilir. Bu çalışmanın amacı, pediatrik gözlüklerin yapısal özelliklerini belirlemek ve ilgili klinik bulguları değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya, en az üç aydır gözlük takan 4 ila 8 yaş arasındaki 280 çocuk katıldı. Temel ölçümler arasında gözlük ağırlığı, dikey merkezkaç ve bunun sonucunda ortaya çıkan prizmatik etki yer aldı. Anormal baş eğriliği klinik olarak gözlemlendi ve kaydedildi. Stereopsis, çocuğun normal gözlük takma pozisyonunda ve manuel olarak düzeltilmiş pozisyonda Frisby yakın stereopsis testi kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Her iki gözde de medyan dikey optik desantralizasyon 4 mm idi. Bu yanlış hizalama, her gözde 0.5-0.75 prizm diyoptri medyan prizmatik etkiye neden oldu. Katılımcıların %32,1'inde (n=90) telafi edici baş eğriliği gözlendi. Ortalama küresel eşdeğer artışın, her diyoptri ile yaklaşık 0,31 g ağırlık artışı arasında anlamlı bir pozitif korelasyon bulundu (r=0,31, p<0,001). Çerçevelerin %52,5'inde bulunan standart konfor pedlerinin varlığı, optik hizalama veya gözlük ağırlığı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etki yapmadı. Sonuç: Refraksiyon bozukluğu yüksek olan birçok çocuğa orantılı olarak daha ağır lensler takılmaktadır ve bu da uyumu azaltabilir. Ayrıca, şu anda yaygın olarak kullanılan konfor pedleri, yanlış hizalamayı önlemede etkisiz görünmektedir. Bu çalışma, gözlük düzeltmesinin terapötik başarısını sağlamak için kanıta dayalı, antropometrik olarak sağlam pediatrik çerçeve ve lens tasarımlarına geçişin acil bir ihtiyaç olduğunu vurgulamaktadır.
