MEHMET TÜRKMEN, SALİH KAVUKÇU, ŞEBNEM APAYDIN, ALPER SOYLU
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi - 1999;42(1):27-35
Son zamanlarda erişkin hastalarda yapılan çalışmalarda hemodiyaliz sırasında görülen hipotansiyon ataklarından nitrik oksidin sorumlu olabileceği öne sürülmüştür. Bu çalışmada çocukluk yaş grubu hastalarına uygulanan hemodiyaliz sırasında ortaya çıkan hipotansif ataklarda nitrik oksit (NO) sentezinin rolünü araştırmayı amaçladık. Çalışmaya yaşları sekiz ile 16 (ortanca 14) arasında olan kronik böbrek yetmezlikli dokuz çocuk alındı. Hastaların tümüne kuprofan membran ve bikarbonat diyaliz solüsyonu ile dört saatlik diyaliz uygulandı. Nabız, arteriyal kan basıncı ve hacim fazlalığı (kuru ağırlığın yüzdesi) diyaliz boyunca saatlik olarak kaydedildi. Nitrik oksit ürünü olan nitrit+nitrat, serum sodyum ve kan gazları vital bulgularla eş zamanlı olarak elde edildi. Hemodiyaliz sırasında izlenen dokuz hastanın dördünde on hipotansif atak saptandı. Hipotansif ve normotansif dönemler karşılaştırıldığında hacim fazlalığı, nabız, serum sodyum ve plazma nitrit+nitrat düzeyleri arasındaki fark belirgin değil idi. Hacim fazlalığı ile sistolik ve diyastolik kan basınçları arasında ilişki saptanmadı. Plazma nitrit+nitrat düzeyleri ile sistolik (r:0.404, p<0.05) ve diyastolik (r:0.319, p<0.05) kan basınçları arasında negatif ilişki bulundu. Sonuç olarak, çocuklarda artmış nitrik oksit yapımının hemodiyaliz sırasında ortaya çıkan hipotansiyondan sorumlu olabileceğini düşündürmektedir.
