BANU TURHAN
Düzce Tıp Fakültesi Dergisi - 2024;26(3):234-241
Amaç: Başta YouTube olmak üzere sosyal medya platformları, hastaların tıbbi konularda bilgi almak için başvurdukları vazgeçilmez mecralar haline gelmiştir. Bu çalışma, çocuklarda insülin enjeksiyonu ile ilgili YouTube videolarının güvenilirliğini ve kalitesini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntemler: “Çocuklarda insülin enjeksiyonu” aramasını içeren ilk 100 video analiz edilmiştir. Video türlerinin dağılımı, izlenme oranları, beğenilme oranları, yorum sayıları ve video güç endeksleri (video power index, VPI) kaydedilmiştir. İçerik kaliteleri küresel kalite ölçeği (global quality scale, GQS), modifiye DISCERN skoru, Journal of the American Medical Association (JAMA) kıyaslama skoru ve görsel/işitsel materyaller için hasta eğitim materyalleri değerlendirme aracı (patient education materials assessment tool for audio/visual, PEMAT-A/V) ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmada 47 (%47) video analiz edilmiştir. GQS puanı ortancası 4, modifiye edilmiş DISCERN ve JAMA 3 idi. Ortanca PEMAT A/V anlaşılabilirlik ve eyleme geçirilebilirlik puanları ise 84 ve 75 idi. Profesyoneller tarafından yüklenen videoların profesyonel olmayanlara göre daha iyi sonuçlara sahip olduğu görülmüştür (p<0,001). Korelasyon analizi, görüntülenme, beğeni ve yorum sayısı, görüntüleme oranı, VPI gibi video analitikleri ile GQS, modifiye DISCERN, JAMA ve PEMAT-A/V puanlarını içeren içerik kalitesi arasında pozitif korelasyonlar olduğu göstermiştir (p<0,001). Sonuç: İncelenen videoların birçoğu profesyonel kaynaklı olmasına ve kalite puanları daha yüksek olmasına rağmen, profesyonel olmayan kaynaklı videoların oranının yarıya yakın olduğu gözlenmiştir. Profesyonel olmayan bu videoların kalite puanlarının da kullanılan tüm ölçeklerde oldukça düşük olduğu tespit edilmiştir. Hasta ve hasta yakınlarının YouTube gibi platformlardan bilgiye ulaşmak için profesyonel kaynaklar tarafından yüklenen videoları tercih etmeleri önemlidir.
