Mehtap ERTEKIN, Muferet ERGUVEN
Turkish Journal of Clinics and Laboratory - 2026;2026(1):1912780-1912780
Amaç: Juvenil idiyopatik artrit (JİA), çocuklarda en sık görülen kronik romatolojik hastalıktır. Klinik ve laboratuvar parametreler ile ilişkili radyolojik ilerlemenin belirlenmesi, erken müdahalenin başlatılması için çok önemlidir. Bu çalışmanın amacı, JİA'lı çocuklarda tanı gecikmesi, insan lökosit antijeni B27 (HLA-B27) pozitifliği ile geç dönem radyolojik değişikliklerin gelişimi arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif tek merkezli çalışma, Ocak 2006 ile Nisan 2015 tarihleri arasında JIA tanısı konulan 96 hasta dahil edildi. Demografik, klinik, laboratuvar ve radyolojik veriler incelenmiştir. Hastalığın başlangıcından bir yıl sonra ortaya çıkan radyografik değişiklikler "geç dönem radyolojik bulgular" olarak tanımlanmıştır. Erken ve geç radyolojik değişiklikleri olan hastalar klinik özellikler, laboratuvar belirteçleri ve tedavi yöntemleri açısından karşılaştırılmıştır. Bulgular: Tanı anındaki ortalama yaş 8,8 +/- 4,0 yıl olup, hastaların %67,7'si kızdı. En yaygın alt tip oligoartiküler JIA olup 67 hastada (%69,8) görülmüştür, bunu 20 hastada (%20,8) sistemik JIA ve 9 hastada (%9,4) poliartiküler JIA izlemiştir. Geç radyolojik değişiklikler 35 hastada (%36,5) saptandı. HLA-B27 pozitifliği (%20'e karşı %6,6; p=0,048), daha uzun tanı gecikmesi (3.3 +/- 2.0 karşı 2.0 +/- 1.8 yıl; p=0.002), daha yüksek eklem tutulumu (5,6 +/- 3,6'ya karşı 4,2 +/- 2,7; p=0.032) ve ekstraartiküler bulguların varlığı (%68,6'ya karşı %27,9; p=0.001) geç radyolojik değişiklikler ile ilişkiliydi. Antinuclear antibody (ANA) test pozitifliği ise ters yönde ilişkili bulundu (%40'a karşı %62.3; p=0,034). Sonuç: HLA-B27 pozitifliği ve tanı gecikmesi, JİA'lı çocuklarda geç dönem radyolojik değişikliklerle ilişkilidir. Erken tanı ve düzenli radyolojik izlem, uzun dönem eklem hasarının önlenmesine katkı sağlayabilir.
