Nevin Cambaz KURTİ
Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi - 2026;16(1):63-78
Giriş: Solunum yolu enfeksiyonları (SYE), çocuklarda yaygın hastalıklardan biri olup, sağlık kuruluşlarına sık başvurulara neden olmaktadır. Sistemik ilaçların sınırlı etkinliği ve viral SYE'lerde antibiyotik kullanımının antimikrobiyal direnç riskini artırması nedeniyle semptomatik tedavi temel yaklaşım olarak kullanılmaktadır. Bu durum, özellikle fitoterapötik ajanlar gibi alternatif tedavilere olan ilgiyi artırmıştır. Amaç Bu derlemenin amacı, çocuklarda solunum yolu enfeksiyonlarının tedavisinde kullanılan fitoterapötik yaklaşımları sistematik olarak değerlendirmektir. Bu kapsamda bitkisel ürünlerin tıbbi kullanımları, farmakolojik mekanizmaları, güvenlilik profilleri ve olası yan etkileri ele alınmıştır. Güncel literatür ışığında fitoterapinin çocuk sağlığı pratiğine kanıta dayalı bir bakış açısıyla entegrasyonuna rehberlik etmek hedeflenmiştir. Bulgular: Antibakteriyel, antiseptik, ekspektoran ve antiinflamatuar özellikleriyle bilinen bitkisel ürünler, çocukluk çağı solunum yolu enfeksiyonlarının yönetiminde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu ürünlerin iyileşme sürecini hızlandırma ve antibiyotik kullanımını azaltma potansiyeli, fitoterapiye olan ilgiyi artırmıştır. Ayrıca, fitoterapi pediatristler arasında da giderek kabul görmekte olup, birçok hekimin bu alanda daha fazla eğitim alma isteği bulunmaktadır. Çeşitli tıbbi bitkilerin çocuklardaki SYE tedavisinde etkinlik ve güvenlilik açısından umut verici sonuçlar verdiği bildirilmektedir. Ancak doz standardizasyonu, uygun kullanım şekli ve olası yan etkiler gibi konularda hâlen bazı belirsizlikler mevcuttur. Sonuç : Fitoterapi, çocukluk çağı solunum yolu enfeksiyonlarının tedavisinde tamamlayıcı bir yaklaşım olarak umut vadetmektedir. Bu yöntem, antibiyotik kullanımını azaltma ve semptomatik rahatlama sağlama potansiyeline sahiptir. Bununla birlikte, etkinlik ve güvenlilik profillerini netleştirmek için daha fazla klinik çalışmaya ihtiyaç vardır. Fitoterapinin kanıta dayalı uygulamalarla desteklenmesi, bu tedavi seçeneğinin çocuk sağlığı hizmetlerine güvenli ve etkili bir şekilde entegrasyonuna katkı sağlayacaktır.
