Osman ULUSAL, Ömer ACAT
Genel Tıp Dergisi - 2026;36(1):1-7
Amaç: Bu çalışma, farklı spor branşlarında yaz spor okulu programına katılan çocukların, programa başlamadan önceki ve başladıktan iki ay sonraki uyku özelliklerini karşılaştırarak, sporun çocukların uykusu üzerindeki etkisini araştırmayı amaçlamıştır. Elde edilen bulgular, sporun toplum sağlığına katkılarının ortaya konulması ve düzenli spor yapmanın önemi konusunda farkındalık yaratılması açısından önemlidir. Gereç ve Yöntemler: Bu kesitsel çalışma, 2024 yılı Temmuz-Ağustos aylarında Karatay ilçesinde yaz spor okullarını tamamlamış 162 çocuğun ebeveynleri ile yürütülmüştür. Ebeveynlere, çocukları spora başlamadan önce (öntest) ve iki ay düzenli spor yaptıktan sonra (sontest) iki kez yüz yüze anket uygulanmıştır. Veri toplama araçları arasında sosyodemografik bilgiler ve 26 sorudan oluşan "Çocuklar İçin Uyku Bozukluğu Ölçeği" yer almıştır. Elde edilen veriler, tanımlayıcı istatistikler (ortalama, standart sapma, frekans ve yüzde) ile sunulmuş; analitik analizler için One-Way ANOVA, Bağımsız (Independent) T-test ve Spearman Korelasyon testleri kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan 162 çocuğun %59,9'u kız, %40,1'i erkektir. Öntest ve sontest karşılaştırıldığında, Çocuklar İçin Uyku Bozukluğu Ölçeği toplam puanı ile Uykuya Dalma ve Sürdürme Bozuklukları, Uykuyla İlişkili Solunum Bozuklukları, Uyanıklık Bozuklukları, Uyku-Uyanıklık Geçiş Bozuklukları ve Uykuda Aşırı Terleme alt boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı azalmalar gözlemlenmiştir (tüm alt boyutlar için p < 0,05). Ortalama yatış saati, öntestte 22.58+/-1.04 iken, sontestte anlamlı düzeyde azalarak 22.29+/-0.52'ye gerilemiştir (p < 0,001). Uykuya dalma süresi açısından değerlendirildiğinde, öntestte çocukların %49'u 15-30 dakika içinde uykuya dalarken, sontestte çocukların %58'i 15 dakikadan daha kısa sürede uykuya dalmıştır (p < 0,001). Ancak, öntest ve sontest arasında toplam uyku süresi açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır (p = 0,197). Sonuçlar: Bu çalışma, sporun çocuklarda toplam uyku süresi üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığını; ancak uyku kalitesi, uykuya dalma süresi ve uykuya yatış saati üzerinde olumlu etkiler sağladığını ortaya koymuştur. Bulgular, düzenli fiziksel aktivitenin erken çocukluk döneminden itibaren teşvik edilmesinin, uyku kalitesini artırmada rol oynayabileceğini; bireysel yaşam kalitesini yükselterek halk sağlığına olumlu katkılar sağlayabileceğini göstermektedir.
