Sri MARTUTI, Annang Giri MOELYO, Hanum FERDIAN, Sari Dwi JAYANTI
Çocuk Acil ve Yoğun Bakım Dergisi - 2026;13(1):69-78
Non-invaziv ventilasyon (NIV), endotrakeal entübasyon olmadan solunumu destekleyerek hava yolu yaralanması, sedasyonla ilişkili instabilite, hastane kaynaklı enfeksiyonlar ve ventilatörle ilişkili komplikasyon riskini azaltır. Yayın sayısı koronavirüs hastalığı-2019 (COVID-19) dönemi sırasında ve sonrasında hızla artmış olsa da, bölgesel kanıt temsili hala dengesizdir. Bibliyometrik sentez, pediatrik NIV'da araştırma yapısını, etkisini, işbirliği yoğunluğunu ve karşılanmamış bilimsel öncelikleri netleştirmek için yararlıdır. Bu çalışmanın amacı, 2013'ten 2023'e kadar pediyatrik NIV literatüründeki küresel yayın eğilimlerini, tematik kümeleri ve araştırma-işbirliği ağlarını analiz etmekti. 23 Temmuz 2024 tarihinde, İngilizce yayınlarla (2013-2023) sınırlandırılmış TITLE-ABS-KEY (non-invasive AND mechanical AND ventilation AND pediatric) kullanılarak Scopus meta verilerinde sistematik bir arama gerçekleştirilmiştir. Scopus analitiği kullanılarak yıllık çıktı, yazar ve kurum verimliliği, ülke katkıları, anahtar kelime eş-ortaklığı ve uluslararası ortak yazarlık haritalaması açısından toplam 358 kayıt analiz edildi. Sıkça atıf yapılan çalışmalar, klinik-çeviri bağlamı açısından anlatımsal incelemeye tabi tutuldu. Üç yüz elli sekiz belgenin 276'sı (%77,1) araştırma makalesi, 55'i (%14,4) ise derlemeydi. Yayın sayısı 2013-2018 yıllarında değişkenlik göstermiş, ardından 2019-2023 yıllarında keskin ve sürdürülebilir bir artış yaşanmıştır. En üretken ülkeler Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve İspanya olurken, Güneydoğu Asya'nın katkısı daha az olup bu da bölgesel genişleme fırsatlarını ortaya koymaktadır. En üretken yazarlar arasında Emeriaud G., Jouvet P. ve Essouri S. yer almıştır. Dört ana anahtar kelime kümesi belirlenmiştir: solunum yetmezliği, mekanik ventilasyon, sürekli pozitif hava yolu basıncı (CPAP)/bronşiyolit ve akut solunum sıkıntısı sendromu/ekstübasyon başarısızlığı. Üst üste bindirme haritalaması, 2020-2023 yıllarında CPAP, ventilatörden ayrılma/ekstübasyon sonuçları, viral enfeksiyon (COVID-19) ve mortalite ile ilgili ölçütlere olan ilginin arttığını ortaya koymuştur. Pediyatrik NIV araştırmaları genişlemekte ve yenidoğan oksijenasyonu ve arayüz konularından daha geniş prognoz, tedavinin azaltılmasının güvenliği ve kesin klinik sonuçlara doğru evrimleşmektedir. Güneydoğu Asya dahil olmak üzere yeterince temsil edilmeyen bölgeler, açık bir işbirliği ve araştırma potansiyeli sunmaktadır. Gelecekteki çalışmalar, erken NIV başarı/başarısızlık kriterlerini standartlaştırmalı ve çeşitli pediyatrik ortamlarda yüksek akımlı nazal kanül ile CPAP/non-invaziv pozitif basınçlı ventilasyonu doğrudan karşılaştırmalıdır.
