MEHMET TOTAN, ALİ RIZA AK, DAVUT ALBAYRAK
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi - 1999;42(3):329-337
Yüksek doz metotreksat tedavisinin koagülasyon inhibitörlerine etkisi bilinmemektedir. Otuz altı kür yüksek doz metotreksat ve folinik asit tedavisi alan 20 akut lenfoblastik lösemili hastanın serum protein C, protein S, antitrombin III, fibrin yıkım Ürünleri (FYÜ), fibrinojen (FİB), protrombin zamanı (PT), parsiyel tromboplastin zamanı (PTT) ve doku plazminojen aktivatörü (t-PA) düzeyleri tedavi öncesinde ve sonrasındaki birinci ve yedinci günlerde ölçüldü. Doku plazminojen aktivatörü düzeyleri dışında diğer koagülasyon inhibitörleri tedavi sonrası birinci günde tedavi öncesinden anlamlı düzeylerde daha düşük bulundu. Protrombin zamanı ve PTT değerlerinde uzama görüldü. Fibrin yıkım ürünleri hariç bütün değerler tedavi sonrası yedinci günde tedavi öncesi düzeylere döndü. Doku plazminojen aktivatörü ve fibrinojen düzeyleri değişikliğe uğramadı. Hastaların %69.4'ünde karaciğer enzimlerinde, %58.3'ünde BUN ve serum kreatinin de geçici artış görüldü. Ayrıca tedavi kürleri sonrasında %23.3'ünde nötropeni, %16.6'sında gastrointestinal intolerans ve %11'inde mukozit gelişti. Sonuç olarak yüksek doz metotreksat tedavisi alan hastalarda protein C, protein S ve antitrombin III düzeylerinde düşme olmakta, PT ve PTT uzamakta, fakat bu geçici değişiklikler klinik olarak tromboembolik ve hemorajik komplikasyonlara neden olmamaktadır.
