Güleser Güney YILMAZ, Müberra TANRIVERDİ, Sedef ŞAHİN, Fatma Betül ÇAKIR
Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation - 2026;13(1):32-39
Amaç: Bu tanımlayıcı çalışmada, kanser tanısı almış çocuk ve adölesanların aktivite performansını etkileyen katılım kısıtlılıklarının incelenmesi amaçlandı. Yöntem: Çalışmaya kanser tanısı almış ve bir yıldan uzun süredir tedavi gören 62 (yaş ortalaması 10,07+/- 3,83 yıl) ve sağlıklı 54 (yaş ortalaması 9,29+/-3,43 yıl) çocuk ve adölesan katıldı. Aktivite performansını etkileyen katılım kısıtlılıklarının incelenmesi için Pediatrik Veri Toplama Aracı (PVTA) kullanıldı. Kanser tanısı almış ve sağlıklı çocukların ve adölesanların katılım düzeyleri arasındaki fark düzeyini karşılaştırmak için Mann-Whitney U testi kullanıldı. Kanser tanısına göre katılım düzeylerini karşılaştırmak için ise Kruskal Wallis kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya katılan çocukların %14,5'i akut lenfoblastik lösemi, %21'i lenfoma ve %64,5'i beyin tümörü tanısı almıştı. Kanser tanısı alan ve sağlıklı adölesanlar arasında PVTA testinin tüm alt parametreleri arasında anlamlı fark bulundu (p=0,001). Kanser türlerine göre global fonksiyon ve rahatlık (p=0,020), üst ekstremite fonksiyonu(p=0,001) ve fiziksel fonksiyon/spor parametreleri arasında anlamlı fark bulundu (p=0,006) özellikle beyin tümörü tanılı çocukların en fazla fonksiyonel sınırlılığa sahip olduğu bulundu. Transfer & mobilite(p=0,847), rahatlık /ağrısızlık (p=0,020) ve mutluluk & memnuniyet (p=0,061) parametrelerinde anlamlı fark bulunamadı. Sonuç: Kanser tanısı alan çocuklarda tanı ve tedavi süreçlerine bağlı olarak uzun dönemde katılım kısıtlılıkları ortaya çıkmaktadır. Bu kısıtlılıklar özellikle fiziksel boyutta olmakla birlikte kanserin türüne göre değişkenlik göstermektedir. Bu süreçte çocukların ve adölesanların katılım kısıtlılıkları ve ilişkili nedenler detaylıca inceleyen ileri çalışmalar önerilmektedir.
