TÜRKAN PATIROĞLU, MUSA KARAKÜKÇÜ, HACI MEHMET KEZER, M AKİF ÖZDEMİR
Journal of Clinical Practice and Research - 2007;29(6):439-443
Amaç: Bu çalışmada lösemi tedavisindeki gelişmeler sonucu yaşam süresinin uzaması nedeniyle, kemoterapi ve kraniyal radyoterapinin uzun dönem endokrin komplikasyonları araştırıldı. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya, 1988-2000 yılları arasında Erciyes Üniversitesi Pediatri Hematoloji/Onkoloji Bilim dalında lösemi tedavisi sırasında 1800-2400 cGy kranial radyoterapi almış, 21 hasta (17 erkek, 4 kız) dahil edildi. Vakalarda endokrin sistem, somatik büyüme, seksüel matürasyon, tiroid hormonları ve kan şekeri metabolizması açısından tarandı. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 16,8 ± 5,1 yıl olup, yaşlar 8-25 yıl arasında değişmekte idi. Yirmi bir hastanın onaltı (%76,4)’sında en az bir endokrin komplikasyon saptandı. Yedi (%33,3) vakanın boyu 3 persentil altında olup, iki (%9,5)’sinde kemik yaşı geri bulundu. Dokuz (%42,9) vakanın IGF-1 değerleri 3 persentilin altında, sekiz (%38,1) vakada büyüme hormonu uyku profili yetersiz, üç (%14,3) vakada abartılı bulundu. Tanner kriterlerine göre, onbeş (%71,4) vakada cinsel gelişim evre V, dört (%19,0) vakada evre II, iki (%9,5) vakada evre I olarak tespit edildi. Hastanın üçünde (%9,5) FSH ve LH düzeyleri yüksek, altısında (%28,5) prepubertal düzeyde idi. Hastalardan bir (%4,7) tip II diabetes mellitus saptandı. Bir (%4,7) vakada hipotiroidi, iki (%9,5) vakada kompanse hipotiroidi tespit edildi. Sonuç: Lösemi tedavisinden sonra yaşam kalitesini olumsuz etkileyen ve erişkin yaşlarda ortaya çıkan endokrin komplikasyonları saptamak ve erken tedavi edebilmek için uzun süreli takipl gerekmektedir.
