Şenay KURTULUŞ, Nilüfer AYLANÇ
Family Practice and Palliative Care - 2026;11(3):164-169
Giriş: Tüm vücut bilgisayarlı tomografi (TVBT), çocukluk çağı travmalarının değerlendirilmesinde giderek daha sık kullanılmaktadır. Ancak, radyasyon maruziyetine ilişkin endişeler nedeniyle klinik yararı halen tartışmalıdır. Bu çalışmada, pediatrik travma hastalarında TVBT kullanımının değerlendirilmesi ve yaralanma şiddeti, radyasyon maruziyeti ve klinik sonuçlarla ilişkisinin araştırılması amaçlandı. Yöntem: Bu retrospektif çalışmaya 2019-2020 yılları arasında travma nedeniyle başvuran 791 pediatrik hasta dahil edildi. Hastalar TVBT (n=93) ve TVBT dışı görüntüleme (n=698) grupları olarak sınıflandırıldı. Yaralanma şiddeti Abbreviated Injury Scale (AIS) ve Injury Severity Score (ISS) kullanılarak değerlendirildi. Radyasyon dozu, doz-uzunluk çarpımı dönüşüm katsayıları kullanılarak hesaplandı. Gruplar arasında BT bulguları ve hasta sonlanımları karşılaştırıldı. Bulgular: TVBT uygulanan hastalarda, TVBT dışı gruba kıyasla yaralanma şiddeti skorları ve radyasyon maruziyeti anlamlı derecede daha yüksekti (p<0,001). Ortalama efektif radyasyon dozu TVBT grubunda 11,63 +/- 10,32 mSv, TVBT dışı grupta ise 2,92 +/- 2,89 mSv idi (p<0,001). BT cihazına göre sınıflandırıldığında, hem eski nesil cihazlarda (14,33 +/- 9,99'a karşı 3,23 +/- 2,58 mSv) hem de yeni nesil cihazlarda (7,35 +/- 9,47'ye karşı 2,68 +/- 3,09 mSv) TVBT grubunda radyasyon dozu anlamlı olarak daha yüksekti (her ikisi için p<0,001). Toplam 791 hastanın 738'inde (%93,3) BT'de patolojik bulgu saptanmadı. Artmış görüntüleme sayısı ve radyasyon maruziyetine rağmen, hastaneye yatış oranları gruplar arasında anlamlı farklılık göstermedi (%3,2'ye karşı %2,7; Fisher kesin testi, p=0,736). Sonuç: Pediatrik travmada TVBT kullanımı belirgin derecede artmış radyasyon maruziyeti ile ilişkili bulundu. Hastaneye yatış oranları benzer olmakla birlikte, gruplar arasındaki yaralanma şiddeti farklılıkları TVBT'nin klinik yararı konusunda kesin sonuçlara ulaşılmasını sınırlamaktadır. Daha seçici ve risk temelli görüntüleme stratejileri, gereksiz radyasyon maruziyetini azaltarak çocuk acil görüntülemesinde daha güvenli yaklaşımların geliştirilmesine katkı sağlayabilir.
