Elif Nur ÖZBAY HALİLOĞLU, Güle ÇINAR, Kemal Osman MEMİKOĞLU
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası - 2026;79(1):72-81
Giriş: Gram-negatif bakterilerde, özellikle ÇİD, XDR ve PDR suşlarının etken olduğu enfeksiyonlara bağlı olarak artan antimikrobiyal direnç, mevcut tedavi seçeneklerini belirgin biçimde daraltmaktadır. Yeni antibiyotiklerin sınırlı olması, mevcut ajanların kombinasyon tedavilerinde yeniden değerlendirilmesini gündeme getirmiştir. Fosfomisin, özgün etki mekanizması ve geniş spektrumu nedeniyle bu alanda öne çıkmaktadır. Çalışmanın amacı ÇİD/XDR/PDR gram-negatif enfeksiyonların tedavisinde fosfomisin içeren kombinasyonların klinik etkisini değerlendirmektir. Yöntem: Şubat 2019-Haziran 2020 arasında üniversite hastanesinin yoğun bakımları ve servislerinde tedavi gören erişkin hastalar retrospektif olarak incelendi. Hastalar IV fosfomisin içeren kombinasyon (n=141) ya da fosfomisin içermeyen kombinasyon (n=137) tedavileri aldı. Klinik, laboratuvar ve tedavi verileri hastane bilgi yönetim sisteminden çekildi. Bulgular: Gruplar yaş, cinsiyet, APACHE II ve SOFA skoru açısından benzerdi; fosfomisin tedavisi alan grupta Charlson komorbidite indeksi daha yüksekti. 28 ve 60 günlük mortalite açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı (sırasıyla p=0.568 ve p=0.094); nokta tahminleri fosfomisin grubunun lehineydi (28 günlük mortalite %41,1 vs %44,5). Her iki grupta da mortalite yüksek hastalık şiddeti ve invaziv araç kullanımı ile ilişkiliydi. Fosfomisin alan 10 hastada hipernatremi izlendi. Sonuç: Komorbiditesi, ciddi hastalık yükü ve invaziv araç gereksinimi bulunan hastalarda, uygun ajanlarla birlikte ve güvenlik izlemiyle kullanıldığında fosfomisin içeren kombinasyonlar makul bir tedavi seçeneğidir. Klinik etkinlik ve güvenliği netleştirmek için PK/PD verileri ve iyi tasarlanmış klinik çalışmalar gereklidir.
