Neslihan Gürcan KAYA, Semih SANDAL
Dicle Tıp Dergisi - 2026;53(3):667-673
Giriş: Çölyak hastalığı, bağırsak mukozasında inflamasyon ve sistemik immün aktivasyon ile karakterize bir enteropatidir. Son yıllarda tam kan sayımı parametrelerinden hesaplanan Sistemik İmmün -İnflamasyon İndeksi (SII) ve Sistemik İnflamasyon Yanıt İndeksi (SIRI) gibi sistemik inflamatuvar indeksler, inflamatuvar durumu yansıtan kolay erişilebilir biyobelirteçler olarak giderek daha fazla ilgi görmektedir. Bununla birlikte, pediatrik çölyak hastalığındaki klinik önemleri henü z tam olarak açıklığa kavuşturulmamıştır. Bu çalışmanın amacı, çölyak hastalığı tanısı yeni konulan çocuklar ile sağlıklı kontroller arasında tanı anındaki SII ve SIRI düzeylerini karşılaştırmak ve bu değerlerin laboratuvar parametreleriyle ilişkisini değe rlendirmektir. Yöntemler: Retrospektif bir vaka -kontrol tasarımı kullanılmış olup, çölyak hastalığı olan pediatrik hastalar ile yaş uyumlu sağlıklı kontrol grubu çalışmaya dahil edilmiştir. SII ve SIRI değerleri rutin tam kan sayımı parametreleri kullanılarak hesaplanmıştır. C -reaktif protein (CRP), hemoglobin, ferritin ve albümin gibi laboratuvar belirteçleri gruplar arasında karşılaştırılmıştır. Bulgular: Çölyak hastalarında SII (507,55 +/- 438,39 ve 738,15 +/- 934,84; p=0,039) ve SIRI (0,88 +/- 1,14 ve 1,23 +/- 1,30; p=0,022) düzeyleri kontrollere göre anlamlı olarak daha düşüktü. Kontrol grubuna göre çölyak hastalığı grubunda hemoglobin, ferritin ve albümin düzeyleri de anlamlı olarak daha düşük saptanırken, CRP düzeyleri açısından gruplar arasında anlamlı bir fark izlenmemiştir. Bu bulgular, pediatrik çölyak hastalığında sistemik inflamatuvar indekslerin diğer sistemik inflamatuvar hastalıklarda gözlenenlerden farklı davranabileceğini düşündürmektedir. Sonuç: Yeni tanı almış çölyak hastalığı grubunda SII ve SIRI düzeylerinin kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak daha düşük olduğu saptanmıştır. Bu bulgular, sistemik inflamatuvar indekslerin pediatrik çölyak hastalığında lokalize bağırsak inflamasyonunu tam olarak yansıtmayabileceğini ve malabsorpsiyona bağlı he matolojik değişikliklerden etkilenebileceğini düşündürmektedir. Ayrıca, bu bulguların klinik öneminin ileriye dönük prospektif çalışmalarla daha ayrıntılı olarak araştırılması gerekmektedir.
