Sema KAYA, Alaettin KOÇ
Current Research in Dental Sciences - 2026;36(2):140-145
Amaç: Bu çalışma, çölyak hastalarında mandibular kemik kalitesini değerlendirmek için trabeküler kemik fraktal analizi ve kortikal kemik parametrelerini içeren radyomorfometrik parametreleri kullanmayı amaçlamıştır. Yöntemler: 37 çölyak hastası ve yaş-cinsiyet uyumlu kontrol grubunun panoramik radyografileri retrospektif olarak incelenmiştir. Mandibulanın dokuz bölgesindeki fraktal boyut değerleri, mandibular kortikal genişlik (MCW) ve mandibular kortikal indeks (MCI) değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizlerde anlamlılık P:<.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çölyak hastalarında kondil, açı ve molar bölgelerde anlamlı derecede düşük fraktal boyut değerleri gözlenmiştir, bu da trabeküler kemik karmaşıklığının azaldığını göstermektedir. MCW'de (P:699) veya MCI dağılımında (P:.421) anlamlı fark bulunmamıştır, ancak kontrol grubunda daha sık sağlam kortikal kenarlar (C1) gözlemlenmiştir. Ölçümlerde araştırmacılar arası güvenilirlik yüksek bulunmuştur. Sonuç: Çölyak hastalığı, mandibulada trabeküler kemik kalitesinin bozulmasıyla ilişkilidir, ancak kortikal değişikliklerde anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Trabeküler kemik karmaşıklığındaki azalma, kemik yapısının daha basitleşmiş bir hale geldiğini gösterir. Radyomorfometrik değerlendirmeler, çölyak hastalarında kemik değişikliklerini erken tespit ederek yönetim süreçlerine katkı sağlayabilir.
