Hüseyin Haydar KUTLU, Betül GÜNAYDIN
Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;11(2):190-195
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Çölyak hastalığı (ÇH) şüphesi olan hastalarda Doku Transglutaminaz (tTG), Endomisyum (EMA) ve Deamide Gliadin Peptit (DGP) antikorlarının tanısal uyumunu değerlendirmek, seropozitifliğin yaşla değişimini incelemek ve pediatrik ile erişkin popülasyon arasındaki farkları ortaya koymaktır. Materyal ve Metot: Mayıs 2024 - Aralık 2025 tarihleri arasında Uşak Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Mikrobiyoloji Laboratuvarı'nda ÇH şüphesiyle test edilen 4.489 hastanın verileri retrospektif olarak incelendi. tTG antikorları (IgA/IgG) mikro-ELISA, EMA ve DGP antikorları ise (IgA/IgG) indirekt immünofloresan yöntemiyle çalışıldı. Veriler ki-kare ve Cohen's Kappa (kappa) testleri ile analiz edildi. Bulgular: Hastaların %63,2'si kadındı. tTG IgA seropozitifliği 89 hastada (%2,0) saptandı. Bu oran 0-2 yaşta %0,9 iken >18 yaş grubunda %2,7'ye yükselerek yaşla anlamlı artış gösterdi (p=0,006). DGP IgA pozitifliği ise 3-18 yaş grubunda (%5,2) diğer yaş gruplarına göre anlamlı derecede yüksek bulundu. tTG IgA ile en yüksek uyumu EMA IgA (kappa=0,752) gösterirken, DGP IgG uyumu zayıf (kappa=0,238) saptandı. tTG IgA negatif olan hastaların %8,5'inde izole DGP IgG pozitifliği görüldü. Sonuç: Semptomatik hastalarda saptanan %2,0'lık prevalans, Türkiye'deki sağlıklı popülasyon taramalarına göre belirgin şekilde yüksektir ve yaşla artmaktadır. Tanıda tTG IgA ve EMA IgA kombinasyonu yüksek serolojik uyum göstermektedir. Ancak DGP IgG'nin tTG IgA ile yüksek uyumsuzluk oranı göz önüne alındığında, rutin tarama panellerine eklenmesinin sınırlı ek değer sunduğu görülmektedir. Kullanımının 0-2 yaş grubu veya IgA eksikliği şüphesi gibi spesifik klinik durumlarla sınırlandırılması daha ihtiyatlı bir yaklaşım olabilir.
