TÜRKAN TUNCER, VUSLAT ACAR
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi - 2024;27(2):96-104
Amaç: Koronavirüs hastalığı-2019 [coronavirus disease-2019 (COVID-19)] enfeksiyonunda ağrı sıklıkla solunumsal semptomlara hastalığın her sürecinde eşlik etmektedir. Biz de çalışmamızda, geçirilmiş COVID-19 enfeksiyonu sonrası nöropatik ağrı sıklığını araştırmayı hedefledik. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya ağrı şikâyeti ile başvuran hastalardan COVID-19 geçiren 250 hasta dâhil edildi. Hastalar subakut-uzamış COVID-19 (akut hastalık başlangıcından sonraki 4-12. haftalar arasındaki klinik tablo) Grup 1 ve kronik post-COVID- 19 sendromu (akut hastalık başlangıcından sonraki 12. haftadan uzun süren ve alternatif tanılarla açıklanamayan klinik tablo) Grup 2 olarak incelenmiştir. Hastaların görsel analog skala, depresyon anksiyete skalası, Pain detect nöropatik ağrı anketi de değerlendirildi. Bulgular: 143 (%57, 2) kadın, 107 (%42, 8) erkek hastanın katıldığı çalışmamızda, Grup 1 hasta sayımız 130 (%52), Grup 2 hasta sayımız ise 120 (%48) idi. Nöropatik ağrısı olan hasta sayımız 32 (%12, 8) idi. Nöropatik ağrısı olan hastalarımızın %68, 8’i (n=22) Grup 2’de idi. Nöropatik ağrı durumuna etki eden risk faktörlerinin incelenmesi ile Grup 1’de nöropatik ağrı riski 0, 371 kat daha az iken (p: 0, 014), hastane yatışı olanlarda 4, 28 (p<0, 001), yoğun bakım ihtiyacı olanlarda 16, 53 (p<0, 001), pulmoner tutulumu olanlarda 5, 23 kat (p<0, 001) nöropatik ağrı riskinde artış saptanmıştır. Sonuç: Geçirilmiş COVID-19 enfeksiyonu sonrası ağrı yönetiminde nöropatik ağrının varlığı, özellikle hastane yatışı, yoğun bakım ihtiyacı ve pulmoner tutulumu olanlarda dikkatle irdelenmelidir.
